19.9 C
Corfu
Σάββατο, 28 Μαΐου, 2022

Έκθεση «Περιπλανώμενοι Nομάδες στην Κεντρική Ασία» στο Μουσείο Ασιατικής Τέχνης

Επισκεφτείτε την τρέχουσα περιοδική έκθεση: «Περιπλανώμενοι Nομάδες στην Κεντρική Ασία» από την ιδιωτική συλλογή του Frank Martin Diehr, στο Μουσείο Ασιατικής Τέχνης. Η έκθεση εστιάζει...

«Στέλλα κοιμήσου» στο Παλαιό Ψυχιατρείο από το Τμήμα Τεχνών Ήχου & Εικόνας

Η φοιτητική θεατρική ομάδα του Τμήματος Τεχνών Ήχου και Εικόνας του Ιονίου Πανεπιστημίου, Avarts Theatre, στο πλαίσιο του 15ου Φεστιβάλ Οπτικοακουστικών Τεχνών, Audiovisual Arts...

Η Τρομπονίστρια της Τζαζ Karin Hammar και οι Fab 4 στην Κέρκυρα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ  Δευτέρα 30 Μαΐου, Studio του Δημοτικού Θεάτρου Κέρκυρας, 19.00 Για τους φοιτητές της τζαζ του Ιονίου Πανεπιστημίου και κάθε ενδιαφερόμενο ΣΥΝΑΥΛΙΑ  Δευτέρα 30 Μαΐου, Studio του Δημοτικού...

Συναυλία της Καμεράτας του Ι.Π. στο Μουσείο Ασιατικής Τέχνης

Στα πλαίσια του εορτασμού των 30 χρόνων του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου, σας προσκαλούμε σε συναυλία με την «Ionian Camerata» του Τμήματος...

Love padlocks / Η (via Corfu) ιστορία του Relja και της Nada

Όταν, κατά το θρύλο, μια όμορφη Κερκυραία «προκαλούσε» άθελά της, στα χρόνια του Α’ Παγκοσμίου, το σύγχρονο love trend της παγκόσμιας κοινότητας

Γράφει ο Ηλίας Αλεξόπουλος

Το σύμβολο… «Σημάδι», που χωρίζει κι ενώνει. Ιδέες, ανθρώπους, καταστάσεις, ολόκληρους πολιτισμούς. Κάποτε, παίζει το ρόλο της ευχής. Ταϊζεται, θεριεύει απ’ όσα ζητάει ή φοβάται η φύση του ανθρώπου, η ατελής. Γίνεται το «φυλαχτό» της πίστης του. Η σημαία αυτού που επιθυμεί, πιστεύει, αγαπά. Και στις αφορμές επάνω, στρέφεται σ’ αυτό. Για δύναμη. Σαν «προσευχή». Σπονδή, σ’ έναν αόρατο Θεό. Ο κόσμος των συμβόλων… Δεν εξαιρεί τίποτα, κανέναν˙ κάθε τι και το δικό του σύμβολο. Πατρίδα, θρησκεία, οικογένεια. Ιδέες, φόβοι και λαχτάρες. Έρωτες…

ΜΕΣΑ Φλεβάρη, περπατησιές στις γέφυρες του κόσμου… Ρώμη, Παρίσι, Πράγα… Σάλτσμπουργκ, Φρανκφούρτη, Ελσίνκι, Κοπεγχάγη… Ασία, η άλλη πλευρά τ’ Ατλαντικού… Αν τύχει και βρεθείς, τέτοιο καιρό, θα δεις τα κάγκελα γεμάτα με λουκέτα. Με χαραγμένο το σχήμα της καρδιάς, δυο ονόματα, μια ημερομηνία και όρκους μελάνης για αιώνια πίστη κι αφοσίωση…

«LOVE PADLOCKS», τα είπαν. «Τα λουκέτα της αγάπης». Το σύγχρονο trend – σύμβολο των ερωτευμένων, τη μέρα των ερωτευμένων – 14 Φλεβάρη. Σήμερα. «Σπόρος» της, μια παλιά ιστορία. Πόσοι γνωρίζουν, άραγε, πως γράφτηκε στην Κέρκυρα της δεκαετίας του 1910…

ΚΕΡΚΥΡΑ, χειμώνας του ‘16… Ο Α’ Παγκόσμιος, σε εξέλιξη. Και κάτω απ’ τον ίσκιο του Αγίου, το σερβικό έθνος, στάζοντας αίμα και αρμύρα, βιώνει τη μονοκοντυλιά μιας απ’ τις πλέον συγκλονιστικές σελίδες του. Βαλς θανάτου κι επιβίωσης, σε ματωμένη παρτιτούρα, requiem κι εμβατήριο, μαζί.

ΑΓΓΛΟΓΑΛΛΟΙ και Ιταλοί, έχουν ήδη καταλάβει το νησί «δια λόγους ασφαλείας». Κι αρχές Γενάρη, χιλιάδες Σέρβοι (στρατιώτες, πολίτες, κυβερνητικοί), κυνηγημένοι, φλερτάροντας προ πολλού επικινδύνως με τα όρια της αντοχής, πατάνε στο νησί και προσκυνούν, κλαίγοντας, τα χώματα.

ΓΙΑ ΚΑΠΟΥ 150.000 γράφτηκε. Θα ήταν περισσότεροι. Αλλά τους πρόλαβε ο λιμός. Το κρύο και οι Αρναούτηδες… Η συνέχεια γνωστή. Φροντίδα, ανάσες, γιατρικό. «Έχτισαν» εδώ, δυο χρόνια, τη Βουλή τους. Τύπωσαν, όσοι έμειναν, εφημερίδα, έντυπα, εκκλησιάζονταν, οργάνωσαν συλλόγους, άνοιξαν σκολειό και μαγαζιά. Ανέπτυξαν, με τους ντόπιους, στενούς, εγκάρδιους, δεσμούς. Κι ερωτεύτηκαν…

Η ΙΣΤΟΡΙΑ διέσωσε μπόλικες τέτοιες περιπτώσεις. Όπως της Κερκυραίας –το γένος Ζερβού- συζύγου, του (αργότερα) Υπουργού Εξωτερικών της Γιουγκοσλαβίας, Aleksandar Cincar – Markovic. Και, πιο χαρακτηριστική όλων, αυτήν του ιδιοκτήτη του «Bella Venezia», Iωάννη Γαζή, ο οποίος πάντρεψε και τις τρεις κόρες του με Σέρβους. Τη μία, μάλιστα, την Αυγούστα, με τον μετέπειτα πρωθυπουργό, Milan Stojadinovic˙ και το ’35 οι εφημερίδες έγραφαν: «Αφίκετο εις την πόλιν μας η σύζυγος του πρωθυπουργού της Γιουγκσλαυϊας, κ. Αυγούστα Στογιαντίνοβιτς, χάριν αναψυχής. Η κ. Στογιαντίνοβιτς είναι Κερκυραία, το γένος Γαζή. Τον σύζυγόν της εγνώρισεν εις την Κέρκυραν κατά τον πανευρωπαϊκόν πόλεμον, ότε η Σερβική Κυβέρνησις ευρίσκετο ενταύθα, ο δε κ. Στογιαντίνοβιτς ήτο τότε υπουργός των Οικονομικών. Ενυμφεύθη μετ’ αυτού το 1919…»

ΠΙΣΩ, στο ‘16. Η ιστορία μας… Αυτός, ο Relja. Ένας γοητευτικός Σέρβος, αξιωματικός. Αυτή, μια σαγηνευτική Κερκυραία – το όνομα δε σώθηκε. Γνωρίστηκαν. Ερωτεύτηκαν. Τόσο, που ο Relja, αποφάσισε να «σπάσει» τον αρραβώνα του με μια όμορφη δασκάλα, τη Nada, πίσω στην πατρίδα. Στη μικρή κοινωνία του Vrnjci…

ΓΙΑ ΤΟ μικρό χωριό (σήμερα, 2.300 κάτοικοι) της Vrnjačka Banja, στην κεντρική Σερβία, η ιστορία «του Relja και της Nada» δεν ήταν «άλλο ένα» love story της σειράς. Μα, μια περίπτωση – αναφορά. Που όλοι θαύμαζαν, στήριζαν και συγκινούνταν… Είχε ξεκινήσει πριν τον Πόλεμο. Μ’ όρκους αιώνιας πίστης κι αφοσίωσης, πάνω στη μικρή ξύλινη γέφυρα του χωριού. Κάτω απ’ το θρόισμα των φύλλων, τον ήχο του νερού και των πουλιών τα κελαϊδίσματα…

ΟΤΑΝ ξέσπασε η φωτιά και πριν ο Relja φύγει για το μέτωπο, ορκίστηκαν, μόλις τελειώσει το κακό, να παντρευτούν. Δεν έμελλε. Η Κέρκυρα… Η μοιραία, ανώνυμη, Κορφιάτισσα… Το τέλος του «αρραβώνα»… Για τη Nada, επιτάφιος…

ΜΕΣΑ σ’ ένα τέρμινο, η ομορφιά της μετετράπη σε σκιά. Λέγεται πως την έβλεπαν μονάχη της, να συνεχίζει να περιμένει τον καλό της, στο γεφυράκι του χωριού. Ελπίζοντας πως τα αερικά που ζούσαν στα νερά του ποταμιού, θα ταξίδευαν τον σπαραγμό της ως τα εκεί που ήταν, πια, ο Relja, θα έλυναν τα «μάγια» και θα γύριζε κοντά της. Μα, ο καιρός περνούσε. Και ο Relja πουθενά.

ΜΕΡΑ τη μέρα, η Nada έλιωνε, σαν το κερί. Η ομορφιά της, «έσβηνε». Ώσπου δίχως, πια, κουράγια για ζωή, μια μέρα «έφυγε». Απ’ το μαράζι και τον πόνο.

ΣΤΟ VRNICI έκλαψαν. Και τα νεαρά κορίτσια του χωριού, που ήξεραν (ή μάθαιναν) την ιστορία της Nada, θέλοντας να τιμήσουν την αφοσίωσή της, άρχισαν να γράφουν τα ονόματά τους σε λουκέτα. Να επισκέπτονται τις νύχτες τη γέφυρα που συναντιόταν με τον Relja, να τα κρεμούν και να πετάνε το κλειδί στο νερό. Για να μην «ξεκλειδώσει» ποτέ, κανείς το μεγάλο ιδεώδες…

Η ποιητική αναβίωση του μύθου

ΟΙ ΚΑΙΡΟΙ πέρασαν. Οι γενιές άλλαξαν. Τον Α’ Παγκόσμιο ακολούθησε ο Δεύτερος, τα Βαλκάνια δεν «άντεχαν» να ζουν ποτέ τους για πολύ στην ησυχία.. Και η ιστορία του Reljα και της Dana, ξεθώριασε˙ το ίδιο και το παλιό συνήθιο των κοπελούδων του χωριού. Μέχρι που κόπιασε η Desanka Maksimović…

Η MAKSIMOVIC (1898 – 1993), θεωρείται μια απ’ τις σημαντικές πνευματικές προσωπικότητες των Σέρβων, η πρώτη γυναίκα ποιήτρια που έγινε τόσο ευρέως αποδεκτή απ’ τους εκεί λογοτεχνικούς κύκλους, αλλά και το ίδιο το κοινό. Τόσο, που αρκούσε να τη λες με το μικρό της: Desanka. Και όλοι ήξεραν…

ΠΟΙΗΤΡΙΑ, συγγραφέας, μεταφράστρια, μέλος της Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών του Βελιγραδίου, παντρεμένη με τον Ρώσο (εμιγκρέ) συγγραφέα, Sergej Slastikov, η Maksimović δεν έμεινε αδιάφορη απ’ την πρώιμη εξέλιξη της Vrnjačka Banja (όπου και ανήκει το Vrnjci) σ’ ένα αξιόλογο resort, ελκυστικό (και) για τον ευρύτερο λογοτεχνικό κόσμο. Ηρεμία, χαλάρωση κι έμπνευση, σημείο συναντήσεων και πνευματικών ζυμώσεων, σ’ ένα μοναδικό περιβάλλον με ρομαντικές βίλες και περίπτερα, άφθονο πράσινο, πάρκα με σιντριβάνια και λουλούδια, spa και ιαματικά νερά (γνωστά απ’ τη ρωμαϊκή εποχή), project –έμπνευση δυο γιατρών: των Risto Gostuški και Dušan Radić.

ΓΙΑ ΤΕΣΣΕΡΙΣ δεκαετίες, η Maksimović συνήθιζε να «κλείνει» για τρεις μήνες, κάθε καλοκαίρι, τη Villa «Snežnik». Κι εκεί, έμαθε από τους ντόπιους για την ιστορία του Relja και της Nada. Η γυναικεία της ευαισθησία, εντυπωσιάστηκε. Και η πένα βούτηξε στο μελανοδοχείο.

ΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ; Το «Molitva za ljubav» («Μια προσευχή για την αγάπη») – «ίσως», γράφτηκε, «το ωραιότερο ερωτικό της ποίημα».

«…Θεέ μου, άκου την κραυγή μου, δώσε μου βοήθεια…

… στείλε τον φύλακα – άγγελό μου, μαζί μου, όπου κι αν βρίσκομαι…

…παραδίδω στα χέρια σου την ψυχή και τη ζωή μου…

…σκέψου και κρίνε το καλύτερο για μένα˙ ξέρεις ποιον κρίνω…

…χάρισέ μου ευτυχία…»

Η ΙΣΤΟΡΙΑ του ’16, είχε μόλις «επιστρέψει». Ξαναζωντάνεμα. Θεριό. Έγινε γνωστή σ’ όλη τη χώρα – κι ακόμη παραπέρα. Μαζί και τα «λουκέτα των ερωτευμένων», π’ αναβίωσαν κι αυτά.

ΤΟΤΕ ήταν που το γεφυράκι του Vrnjci, πήρε και το σημερινό του όνομα: «Most Ljubavi», η «Γέφυρα του Έρωτα»… Εξελίχθηκε σ’ ένα απ’ τα πλέον εμβληματικά landmarks της Vrnjačka Banja. Συγκεντρώνοντας, ειδικά του Αγ. Βαλεντίνου, πλήθος νέων (ή μεγαλύτερων). Για τους δικούς τους όρκους. Άλλο ένα λουκέτο (εκατοντάδες στο τέλος της ημέρας), άλλη μία χαραξιά αγάπης στον ξύλινο φράκτη ή κάποιο γεροντοκορμό γύρω απ’ τα νερά του ποταμού, το μάρμαρο με τους χαραγμένους στίχους της Maksimović ή το μικρό μνημείο, «του Relja και της Nada». Με πέντε αράδες και μια φωτογραφία τους, κειμήλιο, να διηγούνται, λιτά, την ιστορία. Μια ιστορία, δίχως happy end. Για τη Nada. Για τον Relja, δεν έμαθε ποτέ κανείς…

Info… Πιο πρόσφατα, στο Vrnjci, ανήμερα του Αγ. Βαλεντίνου, διάνθισαν το όλον με extra events. Όπως «μαραθώνιο φιλιού», πάνω στην ιστορική γέφυρα…

Η… κερκυραϊκή version και ο Κουγιουμτζής!

Η ΙΣΤΟΡΙΑ «του Σέρβου και της Νάντιας», δεν ήταν άγνωστη στην παλαιά Κέρκυρα. Έστω, σε… παραλλαγή! Εδώ, ο μύθος υποστήριζε ότι η Nada (Νάντια) ήταν μια Ελληνίδα δασκάλα, γεννημένη στο νησί. Στη διάρκεια του Μεγάλου Πολέμου αγάπησε έναν Σέρβο, ο οποίος, όμως, αναχώρησε για το μέτωπο της Θεσσαλονίκης. Και δεν γύρισε ποτέ…

ΚΑΠΟΙΟΙ «τράβηξαν» περισσότερο το μύθο. Μιλώντας για κάποιο μελαγχολικό τραγούδι αποχαιρετισμού, το οποίο έμεινε να τραγουδάει η κοπέλα. Και πάνω στη φόρμα του οποίου, συνεχίζει το… σενάριο, γράφτηκε το μυθικό «Μη μου θυμώνεις, μάτια μου», του Σταύρου Κουγιουμτζή, που καθιερώθηκε απ’ τη φωνή του Γιώργου Νταλάρα!

ΕΤΣΙ, μάλιστα, εξηγούσαν και την ασύλληπτη δημοφιλία που απέκτησε διαχρονικά το τραγούδι στη Σερβία – θυμηθείτε την προ ετών επίσκεψή του τ. Υπουργού Εξωτερικών, Νίκου Κοτζιά, στο Βελιγράδι, με τον ομόλογό του, Ίβιτσα Ντάσιτς, να του το τραγουδά σε… άπταιστα ελληνικά!

ΣΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ, σύνδεση της ιστορίας με το, κατά Κουγιουμτζή, «πιο αγαπημένο μου τραγούδι», δεν επιβεβαιώνεται. Και η εκδοχή, άλλωστε, που έχει δώσει ο ίδιος για τη γέννησή του, εν έτει 1962, είναι μάλλον διαφορετική: «Κάποια μέρα που ήμουν στην “Columbia”, ο Τάκης Λαμπρόπουλος μου έβαλε ν’ ακούσω το νέο τραγούδι του Χατζιδάκι “Είμαι αητός χωρίς φτερά”. Η λαϊκή μελωδία του, οι λιτοί στίχοι της Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου και η δωρική ερμηνεία του Γρηγόρη Μπιθικώτση μου δημιούργησαν τέτοια συγκίνηση, που, φεύγοντας, άρχισα να περπατάει μηχανικά απ’ την πλατεία Αριστοτέλους ως τον Λευκό Πύργο. Στη διάρκεια αυτού του περιπάτου συνέλαβα τη μελωδία και πάνω σ’ ένα πακέτο τσιγάρα σημείωσα τους στίχους. Έκτοτε, συνήθιζα να το αποκαλώ “το τραγούδι του ενός χιλιομέτρου”. Όσο περπάτησα σ’ εκείνον τον περίπατο…»

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Έκθεση «Περιπλανώμενοι Nομάδες στην Κεντρική Ασία» στο Μουσείο Ασιατικής Τέχνης

Επισκεφτείτε την τρέχουσα περιοδική έκθεση: «Περιπλανώμενοι Nομάδες στην Κεντρική Ασία» από την ιδιωτική συλλογή του Frank Martin Diehr, στο Μουσείο Ασιατικής Τέχνης. Η έκθεση εστιάζει...

«Στέλλα κοιμήσου» στο Παλαιό Ψυχιατρείο από το Τμήμα Τεχνών Ήχου & Εικόνας

Η φοιτητική θεατρική ομάδα του Τμήματος Τεχνών Ήχου και Εικόνας του Ιονίου Πανεπιστημίου, Avarts Theatre, στο πλαίσιο του 15ου Φεστιβάλ Οπτικοακουστικών Τεχνών, Audiovisual Arts...

Η Τρομπονίστρια της Τζαζ Karin Hammar και οι Fab 4 στην Κέρκυρα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ  Δευτέρα 30 Μαΐου, Studio του Δημοτικού Θεάτρου Κέρκυρας, 19.00 Για τους φοιτητές της τζαζ του Ιονίου Πανεπιστημίου και κάθε ενδιαφερόμενο ΣΥΝΑΥΛΙΑ  Δευτέρα 30 Μαΐου, Studio του Δημοτικού...

Συναυλία της Καμεράτας του Ι.Π. στο Μουσείο Ασιατικής Τέχνης

Στα πλαίσια του εορτασμού των 30 χρόνων του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου, σας προσκαλούμε σε συναυλία με την «Ionian Camerata» του Τμήματος...

Συναυλία μουσικής μπαρόκ στο Παλαιό Φρούριο

Μια συναυλία μουσικής μπαρόκ για τα 30 χρόνια από την ίδρυση του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου θα γίνει στις 29 Μαΐου, 20.30,...