14.9 C
Corfu
Πέμπτη, 1 Δεκεμβρίου, 2022

Οι πολίτες της Κέρκυρας αγκαλιάζουν την ανακύκλωση

Με ξεχωριστή επιτυχία ολοκληρώθηκαν οι δράσεις ενημέρωσης κι ευαισθητοποίησης των δημοτών σχετικά με την ορθή διαχείριση των ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών τους αποβλήτων, από το...

Ο Ps Mavro γράφει για το Σπύρο Αλαμάνο

Γράφει ο Ps Mavro/Stavriotis Το όνομα «Σπύρος Αλαμάνος» το είχα ακούσει στην (πάλαι πότε;) άριστη "Καλλιτεχνική Σχολή Δοξιάδη" όπου φοιτούσα. Αν και σε πολύ παλαιότερη...

Το Ιόνιο Ωδείο συγχαίρει τους Ι. Καρανικόλα και Δ. Αργυρό

Το Ιόνιο Ωδείο συγχαίρει τους καθηγητές του, Ιωάννη Καρανικόλα (πιάνο) και Δημήτριο Αργυρό (κλαρινέτο) για την εξαιρετική Συναυλία Μουσικής Δωματίου που πραγματοποίησαν την Κυριακή...

Συναυλία της Χορωδίας του Πολιτιστικού Συλλόγου Κανονίου

Η Χορωδία του Πολιτιστικού Συλλόγου Κανονίου θα πραγματοποιήσει την ετήσια συναυλία της με τίτλο "Μουσική και Τραγούδια που όλοι αγαπήσαμε", την Κυριακή 4 Δεκεμβρίου...

«Ιουδήθ»: Όταν η Κέρκυρα του 1716 «ανάγκαζε» τον Vivaldi να γράψει Ορατόριο

Το «κατά παραγγελία» αριστούργημα για τους επακόλουθους εορτασμούς της τουρκικής απόκρουσης.

Γράφει ο Ηλίας Αλεξόπουλος

ΑΝ ΚΑΙ ιστορικά δεν έχει ίσως αναγνωριστεί στο δέοντα βαθμό, η «αντοχή» της Κέρκυρας στην πολιορκία του 1716 (ξημέρωσε 11 Αυγούστου, μην ξεχνιόσαστε), υπήρξε, ου μην καταλυτική (υπάρχει και η, ελάχιστα πριν, οθωμανική ήττα στην Ουγγαρία), σίγουρα εξέχουσας σημαντικότητας για το μελλοντικό χάρτη της ευρύτερης ευρωπαϊκής δύσης.

ΑΝ οι Τούρκοι κατακτούσαν το νησί… Αν η επέλασή τους προ δυσμάς συνεχιζόταν… Αν η οθωμανική αυτοκρατορία γιγαντωνόταν σ’ εκείνο το κρίσιμο, χρονικά, σημείο…

Η ΕΥΡΩΠΗ, πάντως, αναγνώρισε. Και πρώτα, η ίδια η Βενετία. Η «μητρόπολη». Για την προσωπική της, κατ’ αρχήν, οικονομία. Βλέπετε, ο (τελευταίος, τούτος) Ενετο-τουρκικός πόλεμος δεν την άφησε δίχως απώλειες (βλ. Μοριάς). Κι αν χανόταν και το Ιόνιο…

ΩΣ ΕΚ τούτου, μολονότι και στη δική της την περίπτωση η αντίστροφη μέτρηση βρισκόταν σε εξέλιξη (άλλος ένας λόγος για να ζητήσει, επ’ αφορμή της έκβασης, λίγο λούστρο παραπάνω), το γεγονός εορτάστηκε περίπου εκτυφλωτικά. Μ’ επίκεντρο, το θρησκευτικό αυτο-προδιοριστικό λογότυπο της «Santa Rapublica» (αγίας Δημοκρατίας), ως πάγιο, άλλωστε, ιδεολογικό και γεωπολιτικό πυλώνα εποχής (ο «θρίαμβος της χριστιανοσύνης» κόντρα «στους απίστους»).

ΟΙ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ, διάφορες. Ποικίλες και οι, επ’ αφορμή, πολιτιστικές δημιουργίες. Γράφτηκαν ποιήματα (π.χ. Μπασάνι, Ερκολάνι). Ρίμες. Ύμνοι. Εικαστικές αναπαραστάσεις (π.χ. Τιέπολο, Φεντέλι / Ματζότο). Κι ένα Ορατόριο (σολίστες, χορωδία, ορχήστρα) – τι άλλο; Με βαριά υπογραφή και… άρωμα τεσσάρων εποχών: Antonio Lucio Vivaldi (1678 – 1741). «Ιl pretto rosso» (ο κόκκινος παπάς)…

 «Ιουδήθ θριαμβεύουσα επί της ηττημένης βαρβαρότητος του Ολοφέρνη»

(Juditha Triumphans devicta Holofernis barbarie)

«Ιερό στρατιωτικό ορατόριο, εν καιρώ πολέμου»

ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ για ένα απ’ τα τέσσερα (μοναδικό σωζόμενο) ορατόρια του μεγάλου Ενετού. Σε λατινικό / ιταλικό λιμπρέτο, πέντε χαρακτήρων (Ιουδήθ, Ολοφέρνης, Άβρα, υπηρέτης Βάγκαους, Αρχιερέας Οζίας) του J. Casseti. Έμπνευση, καταπώς συμφωνεί η πλειοψηφία των πηγών (αν και ο Μερκάτης σημείωσε τις ενστάσεις του) η περιβόητη ιστορία της Ιουδήθ και του Ολοφέρνη (απ’ τα βιβλία του κανόνα της Παλαιάς Διαθήκης, που αποδέχονται, τόσο η ορθόδοξη, όσο και η Ρωμαιοκαθολική εκκλησία).

Ο περίφημος πίνακας του Καραβάτζιο: Η Ιουθήδ αποκεφαλίζει τον Ολοφέρνη (1598-’99) / Ρώμη, Gallerie Nazionali di Arte Antica.

ΔΙΟΛΟΥ αδόκιμο: το θρησκευτικό «μοτίβο» εξυπηρετούσε απόλυτα το πλαίσιο (βλ. πιο πάνω). Τι έμενε; Η σύνδεσή του με τα γεγονότα του ’16. Συνέβη έξοχα, μέσα από μια σειρά αλληγορικών αναγωγών – παραβολών: η όμορφη ηρωϊδα, Ιουδήθ (εδώ, η «Αδριά» / Βενετία), που έσωσε την πατρίδα της, την ιουδαϊκή Βαιτυλούα (εδώ, η ενετική, χριστιανική Κέρκυρα) απ’ τους Ασσύριους των Ολοφέρνη / Ναβουχοδονόσωρα (εδώ, οι Οθωμανοί / Σουλτάνος), χάρη στο θάρρος, την ευφυϊα και την πίστη στο Θεό (όπου «πίστη», στο λιμπρέτο, η πιστή υπηρέτρια της Ιουδήθ, η Άμπρα). Πριν την κορύφωση – το θυελλώδες, θριαμβευτικό φινάλε («χορωδιακό Παρθένων» / «Salve, invicta Juditha formosa»)…

«Χαίρε, ωραία, ανίκητη Ιουδήθ!

Aγλάισμα της πατρίδος κι ελπίδα της σωτηρίας μας

Ας είσαι δοξασμένη,  παντοτινά στον κόσμο.

Ηττήθηκε ο βάρβαρος της Θράκης

θριάμβευσε η Βασίλισσα των Θαλασσών

Καταλάγιασε η θεϊκή οργή

Ας ζει εν ειρήνη ο Αδρίας!»

ΤΟ ΕΡΓΟ, προϊόν της «πατριωτικής διάθεσης» του Βιβάλντι (έστω και «κατά παραγγελία»), συνετέθη σ’ ελάχιστο χρόνο: Αύγουστο τα γεγονότα, Νοέμβριο η πρεμιέρα. Ωστόσο, παρά τους θεωρητικούς κινδύνους της… ταχύτητας, «αξίζει πλέον», σημειώνει ο P. Russell, «να αναγνωριστεί ως ένα απ’ τα πλέον αξιομνημόνευτα έργα του δημιουργού».

Η ΠΑΝΗΓΥΡΙΚΗ του «πρώτη», σημειώνεται τον Νοέμβριο του ’16. Στη Βενετία. Κατά πηγές, παρουσία του Schulenburg- αν και ο R.I. Letellier θέτει έναν αστερίσκο: «ο Schulenburg», γράφει, «βάσει των υπαρχουσών αναφορών, δεν μπορούσε να βρίσκεται σε καμία παράσταση πριν τις 3 Ιανουαρίου του 1717».

ΤΟ ΑΝΤΙΡΡΗΤΟ; Η έδρα και οι συντελεστές: (σ)το «Ορφανοτροφείο» θηλέων της Pieta (Ospedale della Pieta) – ένα, κατ’ ουσίαν, ίδρυμα για απογόνους ευγενών, προικοδοτούμενο από εύπορους ευεργέτες. Λογικό. Μ’ αυτό συνδέθηκε, κατά το πλέον, η διδασκαλική καριέρα Vivaldi (καθηγητής βιολιού – μαέστρος απ’ το 1703).

ΤΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ στην παράσταση πρεμιέρας, είχε ο ίδιος συνθέτης. Όλοι δε, οι ρόλοι, ανδρικοί – γυναικείοι, ερμηνεύτηκαν απ’ τα κορίτσια του ιδρύματος: δύο σοπράνο, τρεις μέτζο σοπράνο (γνωρίζουμε τέσσερα ονόματα – Silvia, Pasha, Barbara, Julia). Και τη χορωδία του, στα χορωδιακά (στρατός Ασσυρίων + γυναίκες της Βαιτυλούα).

Ο ΔΟΝΤΑΣ το περιγράφει ως «βενετσιάνικο μπαρόκ με φωτεινά, λαμπερά χρώματα και έντονα θεατρική διάσταση». Ευδόκιμο. Έντεκα τραγουδιστικά μέρη / άριες (απλωμένες σε τρία κύρια «κομμάτια»), πλούσιες σε θεατρικότητα, εκφραστική δύναμη και τεχνική επιδεξιότητα. Και πλαισίωση από ορχηστρικά: μέρη για τύμπανα, τρομπέτες, μαντολίνο, κιταρόνε (theorbos), βιολιά, βιόλες (da gamba και d’ amore), φλάουτα με «ράμφος» (recorder), chalumeau (τύπου φλογέρας) όμποε κι εκκλησιαστικό όργανο…

ΣΤΗΝ ΚΕΡΚΥΡΑ, αν και ο Αθανάσαινας καταθέτει την υποψία πως η «Ιουδήθ» ήταν γνωστή και κάποιες άριες τραγουδήθηκαν (κατ’ αρχήν, στις εκδηλώσεις που ακολούθησαν τη νίκη), παλαιό ανέβασμα (San Giacomo) του Ορατορίου δεν προκύπτει. Ο Ζούμπος, άλλωστε, αναφερόμενος χαρακτηρίζει την πρεμιέρα «μοναδική παράσταση», κάνοντας λόγο για χαμένα, εν συνεχεία, χειρόγραφα, που «ανακαλύφθηκαν εκ νέου στις αρχές της δεκαετίας του ’30, στα αρχεία του Τορίνο και αποτέλεσαν τη βάση της αναβίωσης του Vivaldi» (αρχής γενομένης απ’ το ανέβασμα του 1941, 8/9, «για δεύτερη φορά στην ιστορία», στη Σιένα).

ΟΣΟΝ αφορά δε, στην πανελλήνια «πρώτη» του έργου, την πιστώθηκε η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, το 2005 (29/12), με τη Θεοδώρα Μπάκα στο ρόλο της Ιουδήθ. Πριν, στο πλαίσιο των εορταστικών εκδηλώσεων για τα 300 χρόνια της πολιορκίας (2016), η «Ιουδήθ», ολοκληρωμένη, ανέβει, επιτέλους, κι εδώ: η διεθνής σύμπραξη Φ.Ε. «Μάντζαρος» – Σωματείου «Gina Bahauer» – Ορχήστρας Εγχόρδων «Les Cordes Enchantees», με σολίστ την Μαρίτα Παπαρίζου. Ένα Σάββατο, 27 Αυγούστου. Στο Παλαιό Φρούριο της Κέρκυρας…

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Οι πολίτες της Κέρκυρας αγκαλιάζουν την ανακύκλωση

Με ξεχωριστή επιτυχία ολοκληρώθηκαν οι δράσεις ενημέρωσης κι ευαισθητοποίησης των δημοτών σχετικά με την ορθή διαχείριση των ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών τους αποβλήτων, από το...

Ο Ps Mavro γράφει για το Σπύρο Αλαμάνο

Γράφει ο Ps Mavro/Stavriotis Το όνομα «Σπύρος Αλαμάνος» το είχα ακούσει στην (πάλαι πότε;) άριστη "Καλλιτεχνική Σχολή Δοξιάδη" όπου φοιτούσα. Αν και σε πολύ παλαιότερη...

Το Ιόνιο Ωδείο συγχαίρει τους Ι. Καρανικόλα και Δ. Αργυρό

Το Ιόνιο Ωδείο συγχαίρει τους καθηγητές του, Ιωάννη Καρανικόλα (πιάνο) και Δημήτριο Αργυρό (κλαρινέτο) για την εξαιρετική Συναυλία Μουσικής Δωματίου που πραγματοποίησαν την Κυριακή...

Συναυλία της Χορωδίας του Πολιτιστικού Συλλόγου Κανονίου

Η Χορωδία του Πολιτιστικού Συλλόγου Κανονίου θα πραγματοποιήσει την ετήσια συναυλία της με τίτλο "Μουσική και Τραγούδια που όλοι αγαπήσαμε", την Κυριακή 4 Δεκεμβρίου...

Εγκαινιάστηκε το 4ο Γενικό Λύκειο Κέρκυρας από την Υπουργό Παιδείας

Πραγματοποιήθηκαν την Τρίτη 29 Νοεμβρίου 2022 τα εγκαίνια του 4ου Γενικού Λυκείου Κέρκυρας από τη Δήμαρχο Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων με την παρουσία...