Η βάφτιση του Φίλιππου στον Άη Γιώργη και η «μαύρη πέτρα»

Μια μέρα σαν και σήμερα (24/10) ο σύζυγος της Ελισάβετ της Αγγλίας και τότε έκτος, στη σειρά, διάδοχος του ελληνικού θρόνου, βαπτιζόταν ελληνορθόδοξα στον Άη Γιώργη του Φρουρίου.

Γράφει ο Ηλίας Αλεξόπουλος

© Photo Credits: Royal Collection Trust. Ο Φίλιππος, μωρό, στην αγκαλιά της μητέρας του, Αλίκης. Πιθανόν, στο Mon Repos.

Ο ΑΣΤΙΚΟΣ θρύλος τον θέλει να γεννήθηκε «στο τραπέζι της κουζίνας». Σκηνικό προδήλως άκομψο για βασιλικό τοκετό, η εκδοχή, ωστόσο, επιμένει πως «η πριγκίπισσα Αλίκη το βρήκε πολύ βολικό».

Η ΑΛΙΚΗ, του Μπάτενμπεργκ. Καλλονή, λέει, στα νιάτα της. Σύζυγος του πρίγκιπα Ανδρέα. Και τούτο, το βλαστάρι τους. Εγγόνι του (δολοφονημένου) Γεωργίου του Α’, ανιψιός του βασιλέως Κωνσταντίνου Α’, εξάδελφος Γεωργίου Β’ και Παύλου Α’, έκτος στη σειρά διαδοχή του ελληνικού θρόνου.

ΕΔΩ γεννήθηκε. Στην έπαυλη του Mon Repos, Ιούνιο του ’21 (10). Ο κατόπιν «δουξ του Εδιμβούργου». Σύζυγος της Ελισάβετ Β’ της Αγγλίας, πατέρας του Καρόλου, πεθερός της αείμνηστης Νταϊάνας, παππούς των Γουίλιαμ και Χάρι. Εν Κερκύρα βαπτισθείς, Ελληνορθόδοξος, στον ναό του Αγ. Γεωργίου (Παλαιό Φρούριο) μια Κυριακή, 24 Οκτώβρη του 1921. Και τ’ όνομα αυτού… «Φίλιππος», είπαν οι ανάδοχοι: ο Δήμος Κερκυραίων (δια του Δημαρχεύοντος, Αλ. Κοκοτού και του προέδρου του Δημοτικού Συμβουλίου, Στ. Μανιαρίζη), η πριγκίπισσα, Όλγα (εκ μέρους της Βασιλομήτωρος, Όλγας που περιόδευε σε Λονδίνο και Παρίσι) και ο λόρδος, Λουίς Μαουντμπάντεν. «… των παρισταμένων αναφωνούντων “Να μας ζήση”, “να μας ζήση”…»

ΙΣΤΟΡΙΚΑ βεβαίως, η θέρμη που πρόδιδε σ’ επίπεδο δεσμών εκείνος ο πρώτος πληθυντικός του λαϊκού ενθουσιώδους, ουδέποτε θα έβρισκε ισχύ. Ένα χρόνο μετά, στ’ απόνερα, πια, της Μικρασιατικής τραγωδίας, η σύλληψη του πατέρα του (Νοέμβριος ’22), η καταδίκη του εις θάνατον (με την κατηγορία της άρνησης εκτελέσεως διαταγής, κατά τις μάχες του Σαγγάριου) και η, εντέλει, με βρετανική μεσολάβηση, μετατροπή της ποινής σε «ισόβια υπερορία (εξορία) και διαγραφή απ’ το μητρώο αξιωματικών», θα οδηγούσε άρον – άρον τη φαμελιά εκτός Ελλάδος (Παρίσι).

«ΑΜΕΣΩΣ μετά τη δίκη», σημειώνει μια διήγηση, «κι ενώ ο Κωνσταντίνος αναγκαζόταν να εγκαταλείψει το θρόνο, ο πρίγκιπας Ανδρέας επιβιβάστηκε στο βρετανικό αντιτορπιλικό “HMS Calypso”, στο Φάληρο και παρέλαβε την οικογένειά του απ’ την Κέρκυρα, με τον 18 μηνών τότε Φίλιππο να μεταφέρεται σ’ ένα αυτοσχέδιο κρεβατάκι από καφάσια φρούτων!»

Το 1992 ο Φίλιππος δήλωσε ότι, αν και δεν μιλάει ελληνικά, μπορεί να καταλάβει αρκετά απ’ όσα συζητούν δυο Έλληνες μεταξύ τους!

ΚΑΤΑ τον ιστορικό, Hugo Vickers, εκείνη η ιστορία, σε συνδυασμό με την εν γένει μοίρα του βασιλικού θεσμού στη χώρα, εξηγεί το γεγονός πως, πέραν ελαχίστων εξαιρέσεων μετά την παλινόρθωση του ’35 (όπως οι γάμοι Παύλου – Φρειδερίκης, η συμμετοχή του στη Μάχη της Κρήτης και τη Ναυμαχία του Ταινάρου ή κάποιες επισκέψεις στο Άγ. Όρος), ο Φίλιππος απέφευγε ιστορικά την παρουσία του στη γενέθλια γη. Αποποιούμενος, παράλληλα, παραμονές των αρραβώνων του (1947) την υπηκοότητα, τους ελληνικούς τίτλους ευγενείας και την ελληνορθοδοξία, ασπαζόμενος τον αγγλικανισμό. Ομοίως και η σύζυγός του, Ελισάβετ. Ελλάδα, ποτέ – γεγονός που δεν έμεινε, κατά καιρούς, εκτός πεδίου ενασχόλησης των βρετανικών tabloids. Τη δεδομένη, όμως, στιγμή, το ’21, η… Σμύρνη ήταν «ζωντανή». Τα εθνικά οράματα, με θέα τ’ ανατολικό «φτερό» του Αιγαίου, ακμαία. Το στέμμα, ανθεκτικό. Και ο Κερκυραίος, δεν είχε λόγο να μη ράνει την καθημερινή, την ταπεινή ρουτίνα του με λίγους κόκκους (δανεικής) χρυσόσκονης, ως εθελούσιος κοινωνός του «μεγάλου γεγονότος». 

ΠΡΑΓΜΑΤΙ, δεν υπήρξε άλλο talk of the town εκείνες τις ημέρες στο νησί. Έως την κορύφωση, ανήμερα, «μετά πάσης λαμπρότητος και μεγαλοπρεπείας». Το εντυπωσιακό δημοσίευμα – οδηγός της «Συνταγματικής» (φ. 4/11), που έφερε προ ετών στο φως ο Γιάννης Πετσάλης, δίδει το χρονικό της μέρας εν πλήρη εκτάσει.

Ο ΑΗ ΓΙΩΡΓΗΣ «καταλλήλως διακεκοσμημένος φροντίδι της Δημοτικής Αρχής (όπως) και δια την κατάταξιν παράστασιν των κεκλημένων». Το πλήθος, που «κατέκλυσε την προ Ναού Πλατείαν». Οι τελέσαντες το μυστήριο, αρχιμανδρίτης, Σπ. Καταπόδης και ιερείς, Λυκ. Παπαδόπουλος και Σ. Τρύφωνας. Ο επί της υποδοχής τελετάρχης, Σωκρ. Ρίκκης. Η, κατά τις 10.30 πρωινή, άφιξη των επισήμων: Κοκοτός, Μανιαρίζης, Δημοτικοί Σύμβουλοι, Πάρεδροι, ο Νομάρχης, Μ. Μαρινάκης, Δικαστές, ο Φρούραρχος, Κ. Καποδίστριας με τους αξιωματικούς της Φρουράς, «οι Άγγλοι διοργανωταί της ενταύθα Αστυνομικής Σχολής», αξιωματικοί, καθηγητές της, η διεύθυνση της Αστυνομίας Κέρκυρας (Ι. Καλυβίτης, Α. Καραντζάς), πολιτικές αρχές, πρόξενοι (όπως οι Λ. Βλάχος και Μ. Μαργαρίτης), πρόεδροι τοπικών Συλλόγων «και πλήθος (λοιπών) κεκλημένων κυρίων και κυριών».

ΩΡΑ 11, ακριβώς, «αι μουσικαί ανήγγειλον την άφιξιν της Α.Β.Υ. του Πρίγκιπος Ανδρέου και της Πριγκιπικής οικογενείας, γενομένων δεκτών υπό της Δημοτικής Αρχής και του Νομάρχου. Προπορευομένου του κλήρου εν τοις προπυλαίοις του Ναού, εχαιρέτησαν αι μουσικαί δια του Βασιλικού εμβατηρίου, τιμάς δε απέδιδεν λόχος στρατού παρατεταγμένος μετά των μουσικών σωμάτων έξωθεν του Ναού». Και μετά, η τελετή. «Κατά την στιγμήν της Βαπτίσεως και του πολυχρονισμού της Βασιλικής οικογενείας αι μουσικαί ανέκρουσαν τον Εθνικόν Ύμνον…»

ΚΥΛΙΣΜΑ του χρονικού τροχού, 97 χρόνια μετά. Πρόπερσι, 2018. Ο γιος του Φίλιππου, ο Κάρολος, τακτικός, εν αντιθέσει με τον πατέρα του, επισκέπτης της Ελλάδος (και της Κέρκυρας), βρίσκεται Αθήνα. Επισκέπτεται τον τότε ΠτΔ, Προκόπη Παυλόπουλο. Κι αυτός, εν μέσω λοιπών δώρων προσεγμένης εθιμοτυπίας, του παραδίδει, κειμήλιο, το επίσημο προσκλητήριο – αναγγελία της βάφτισης του Φίλιππου στην Κέρκυρα, ακόμη και τη λίστα του επίσημου γεύματος, που δόθηκε την επομένη στο αγροκήπιο του Mon Repos (ανήμερα, είχε προηγηθεί δεξίωση και το απόγευμα πανηγυρική παράσταση στο Δημοτικό Θέατρο, με «τέιον κατά το διάλειμμα εις το Βασιλικόν Θεωρείον παρά της Δημοτικής Αρχής»).

ΜΙΛΟΥΣΕ και για δαύτο το αθησαύριστο του Πετσάλη («Συνταγματική»): Dentale S.ce Hollandaise / Pommes de terre a l’ Anglaise / Galantine de poule a la gelee / Filet de boeuf a la jardinière / Pommes de terre frites / Charlotte a la Russe / Risotte de fromage. – και του πουλιού το γάλα. «Η τράπεζα καλλιτεχνικώτατα διακεκοσμημένη είχεν εις το μέσον την ωραίαν αργυράν ανθοδόχην, έργον του συμπολίτου μας χρυσοχόου κ. Χαριλάου Ι. Βασιλά, δώρον του Δήμου Κερκυραίων…»

ΤΗΝ ΙΔΙΑ ώρα, στην Αθήνα, το Παλάτι αποφάσιζε: εγκατάσταση του διάδοχου στη Σμύρνη. Η κλεψύδρα έπιανε δουλειά…