2/1/1544: Τυπώνεται ο «Παιδαγωγός» του Σοφιανού

Μια στιγμή της κερκυραϊκής διαχρονικότητας, σε 160 λέξεις.

Επιμέλεια: Ηλίας Αλεξόπουλος

ΤΥΠΩΝΕΤΑΙ στη Βενετία, «εν οικία Βαρθολομαίου καλλιγράφου» (Bartolomeo Zanetti), απ’ τον Κερκυραίο (εδώ γεννήθηκε) Νικόλαο Σοφιανό η μετάφραση του «Περί Παίδων Αγωγής» του Ψευδο-Πλουτάρχου, στην οποία ο πρωτοπόρος λόγιος, ιερέας, συλλέκτης – αντιγραφέας αρχαίων ελληνικών χειρογράφων κι εκδότης δίδει την ονομασία «Παιδαγωγός». Επειδή «μας παιδαγωγεί από την αρχήν πώς να γεννηθή και να ανατραφή το παιδίον ευγενικά και απ’ εκεί πώς να παιδευθή και να γενή ένδοξος και ενάρετος άνθρωπος, ωσάν οι πατέρες μας». Έργο – σταθμός για τα ελληνικά γράμματα, καθώς, σημειώνει ο Εm. Legrand, «είναι το πρώτο πεζό αρχαίο κείμενο που μεταφράστηκε στην κοινή νεοελληνική γλώσσα», εις πείσμα της λόγιας βυζαντινής παράδοσης. Βαθιά πεπεισμένος ότι το πρόβλημα του υπόδουλου Ελληνισμού ήταν πρόβλημα παιδείας, ο Σοφιανός προτάσσει τη δημοτική (την, κατά τον λογιοτατισμό, «χύδην») ως τον αποτελεσματικότερο τρόπο (κτήμα όλων των Ελλήνων, που, αναλφάβητοι οι περισσότεροι, ήταν αδύνατον να κατανοήσουν τα αρχαία κείμενα). Κορωνίδα δε, αυτού του εκπαιδευτικού του προγράμματος, υπήρξε η περίφημη «Γραμματική της κοινής των Ελλήνων γλώσσης» (1870).