Παιδί-Παιχνίδι-Έκφραση: πώς μαθαίνουν τα παιδιά παίζοντας;

Γράφει η Άννα Γιακαμόζη/ Λογοθεραπεύτρια

Αυτό που χαρακτηρίζει περισσότερο τα παιδιά είναι το παιχνίδι. Το παιχνίδι είναι ο δικός τους τρόπος να μαθαίνουν, να κατανοούν και να εκφράζονται. Η λέξη παιχνίδι έχει την ίδια ρίζα με τη λέξη παιδί* συνεπώς είναι αδιαμφισβήτητη η αξία του παιχνιδιού στη ζωή τους. Πώς ακριβώς όμως μαθαίνουν παίζοντας; 

Καθώς μιμούνται τους μεγάλους, τρέχουν ,κατασκευάζουν ταυτόχρονα τα παιδιά έχουν την ευκαιρία να εξελιχθούν στους παρακάτω τομείς: συναίσθημα, κίνηση, κοινωνική αλληλεπίδραση, ηθική, σκέψη και λεκτική έκφραση. Αποκτούν αυτοπεποίθηση, κατανοούν καλύτερα τα συναισθήματα των άλλων αλλά και τα δικά τους, εκτονώνονται, εξασκούν τον συντονισμό  τους, μαθαίνουν να υπακούουν σε κανόνες, εξελίσσουν την φαντασία και τη δημιουργικότητα τους και πολλά άλλα.

Για κάποια παιδιά η επικοινωνία προκαλεί άγχος, πίεση ίσως ένταση ή και επιθετικότητα. Το γιατί συμβαίνει αυτό ίσως να είναι αφορμή για ένα επόμενο άρθρο. Το πως μπορεί να βελτιωθεί όμως είναι κάτι που θα αναλύσω παρακάτω.

Όπως ανέφερα το παιχνίδι είναι ό,τι πιο φυσικό και ευχάριστο για τα παιδιά. Το κάθε ένα έχει τις δικές του προτιμήσεις και σε κάθε περίοδο φαίνεται πως «κολλούν» με διαφορετικά παιχνίδια.

Ως λογοθεραπεύτρια συχνά χρησιμοποιώ το παιχνίδι με τα παιδιά που συναντάω κάθε μέρα για την ενίσχυση επικοινωνιακών και γλωσσικών δεξιοτήτων. Είναι ο πιο σύντομός δρόμος για μια πετυχημένη θεραπεία αλλά και το ποιοτικότερο εργαλείο συναισθηματικής σύνδεσης.

*Μπαμπινιώτης,Γ.( 1939), Ετυμολογικό Λεξικό της Ν.Ε, Κέντρο Λεξικολογίας: Αθήνα:

Ι.Ε ρίζα από το θέμα *παF-(*pau-) μικρός ή λίγος: αρχ. παίς,-δός , από όπου το υποκοριστικό παιδί(ον) και τα παράγωγα παίζω[παιδ-jω],παίγνιο(ν),παιγνίδι,παίκ-της.

Η φαντασία καλπάζει, το πραγματικό και το φανταστικό μπλέκονται. Το παιχνίδι δημιουργεί ασφαλές περιβάλλον για επικοινωνία, ενισχύει την φυσική περιέργεια των παιδιών και το πηγαίο ενδιαφέρον τους βρίσκει δίοδο έκφρασης. 

Το πιο συναρπαστικό με το παιχνίδι όμως είναι ότι βρίσκεται παντού. Κυριολεκτικά για να δημιουργηθεί δε χρειάζεται τίποτα παραπάνω από λίγη φαντασία και μερικά πρόχειρα υλικά. Αν για παράδειγμα σκέφτεστε να πάτε στην παραλία μια ωραία ιδέα είναι να μαζέψετε βότσαλα και έπειτα να ζωγραφίσετε πάνω τους με ανεξίτηλους μαρκαδόρους δημιουργώντας πρόσωπα, μέρη ή αντικείμενα. Σιγά σιγά μπορεί να δημιουργηθεί μια όμορφη ιστορία. Έπειτα μπορείτε να τα αποθηκεύσετε ή και να τα χαρίσετε σε φίλους!

Στην περίπτωση που το παιδί έχει ιδιαίτερη αδυναμία σε κάτι, όπως πχ. στους δεινόσαυρους μπορείτε να προμηθευτείτε βιβλία, μινιατούρες, αυτοκόλλητα, γαντόκουκλες ή να φτιάξετε δεινόσαυρους από χαρτόνι. Γενικά βοηθάει το να ενισχύουμε με πληροφορίες και ερεθίσματα το φυσικό του ενδιαφέρον. Με όλα τα παραπάνω έχετε τη δυνατότητα να δημιουργήσετε φανταστικά σενάρια και διαλόγους.

Μπορείτε να παρατηρήσετε και αργότερα να περιγράψετε το σχήμα, το μέγεθος, ή το χρώμα τους.

Δώστε χώρο και χρόνο στο παιδί να κατευθύνει το παιχνίδι. Εμπλουτίστε και ‘σεις με τις ιδέες το μοτίβο του, και απλά απολαύστε το χρόνο σας μαζί του.

Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Η Άννα Γιακαμόζη είναι απόφοιτος του τμήματος Λογοθεραπείας Ιωαννίνων από το 2015 και έκτοτε ζει και εργάζεται στην Κέρκυρα. Έχει συμμετάσχει σε αρκετά σεμινάρια όπως το λειτουργικό ΑΒΑ-εκπαιδευτικό μοντέλο pyramid, το Palin PCI για τον τραυλισμό, Αθήνα Τεστ, μυολειτουργικές ασκήσεις, SIMATA, Αποκατάσταση φωνής μετά από λαρυγγεκτομή (οισοφαγική ομιλία) καθώς και σε δυο προγράμματα του ΕΚΠΑ με τίτλο «Νευροεπιστήμες στην εκπαίδευση» και «Παιδοψυχιατρική».

Έχει συνεργαστεί με ιδιωτικά κέντρα και τα τελευταία τρία χρόνια διατηρεί το δικό της κέντρο λογοθεραπείας «θεραπεία Λόγου».