27/12/1629: Η πανώλη και ο Σαραντάρης

Μια στιγμή της κερκυραϊκής διαχρονικότητας, σε 160 λέξεις.

Επιμέλεια: Ηλίας Αλεξόπουλος

ΑΝΗΜΕΡΑ τ’ Αγ. Στεφάνου (την ακριβή ημερομηνία προσφέρει η Κωνσταντινίδου) εμφανίζονται στην πόλη τέσσερα κρούσματα πανώλης. Η μεσαιωνική «θεία μάστιγα». Επιτροπή, αναζητά την πηγή. Κι αποφαίνεται: στην οικία του νοδάρου, Οδηγητριανού Σαραντάρη (Μαντράκι), υπηρέτης είχε χαρίσει στη γυναίκα του οικοδεσπότη τούρκικα μάλλινα μαντίλια, που ‘χε πάρει από πλοίο ιταλιάνικο, το οποίο, όμως, δεν είχε ελεγχθεί υγειονομικά. Αυτή έδωσε τα μαντήλια στην κόρη της, που τα φύλαξε σ’ ένα μπαούλο. Λίγο μετά, η κόρη πέθανε. Και φίλοι, συγγενείς, που πήγαν να συλλυπηθούν / ή στην κηδεία, μεταφέραν’ το κακό. Εν μέσω αμέσων μέτρων (π.χ. εκκένωση οικιών, αποστολή υπόπτων στο λαζαρέτο), καθώς, λόγω εορτών, είχε συρρεύσει στην πόλη πλήθος χωρικών, σε μια σπασμωδική απόφαση ο Σαραντάρης («innocenissimo» = αθώος, κατά τον Μάρμορα, που υποψιάζεται σκευωρία προσωπικών του εχθρών) κρίνεται υπαίτιος. Και παραμονή Πρωτοχρονιάς, απ’ το λοιμοκαθαρτήριο, τον βάζουν σε μια βάρκα και τον εκτελούν – το πτώμα του κάηκε. Η επιδημία (60 θύματα) έσωσε Κυριακή Βαϊων του 1630, με, κατά παράδοση, «παρέμβαση τ’ Αγιού».

• Με βάση το παλαιό (ιουλιανό) ημερολόγιο, που ίσχυε στην Ελλάδα έως το 1923 (16/2).

ΠΗΓΕΣ

• Κατερίνα Κωνσταντινίδου, «Οι επιδημίες της πανώλης στα Ιόνια Νησιά (17ος – 18ος αι.)», Ε.Κ.Π.Α., Αθήνα, 2003.

• Andrea Marmora, «Della Historia di Corfu…», libr. 8, Bενετία, 1672.