Από Ριχάρδος… Καποδίστριας, ο Νούσιας!

Ο Τάσος Νούσιας πρωταγωνιστεί στο χειμερινό ανέβασμα του θεατρικού του Νίκου Καζαντζάκη, «Καποδίστριας», στο Ίδρυμα Κακογιάννη.

Επιμέλεια: Ηλίας Αλεξόπουλος

ΕΙΣΧΩΡΗΣΕ ευδόκιμα στην κερκυραϊκή, καλλιτεχνική επικαιρότητα, ως «Ριχάρδος Β’ – Το Ρέκβιεμ ενός Βασιλιά» (πρόγραμμα «Όλη η Ελλάδα ένας πολιτισμός», ΥΠ.ΠΟ.). Και το χειμώνα, επιστρέφει. Όχι στην Κέρκυρα. Ως… Κερκυραίος! Ή, άλλως, ως Ιωάννης Καποδίστριας…

ΑΝ Η επικείμενη ταινία του Γιάννη Σμαραγδή αποτελεί τη cine προσέγγιση του «Κυβερνήτη» σε… κλίμα ’21, ο εξαιρετικός, Τάσος Νούσιας γίνεται φορέας της θεατρικής: ανέβασμα του «Καποδίστριας», του Νίκου Καζαντζάκη. Kατόπιν εξασφάλισης των σχετικών δικαιωμάτων, σε σκηνοθετική φροντίδα Μαρλέν Καμίνσκι (+ Νούσια) και την υποστήριξη του Ιδρύματος Μιχ. Κακογιάννη. Παράλληλα με την εκεί συνέχιση της ήδη επιτυχούς «Ιστορίας χωρίς όνομα».

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Κι εδώ, δε μιλάμε για ένταξη στο (πολυσυζητημένο) «Ελλάδα 2021». Αλλά για αυτόνομο project. Ανεξάρτητο…

«Συμπάθα τους, Θε μου. Θαρρούν η λεφτεριά πως είναι θυγατέρα της άμυαλης παλικαριάς».

ΣΥΜΦΩΝΑ με τον Νούσια (κουβέντα με τον Παύλο Αγιαννίδη / protagon.gr), o πυλώνας χαρακτήρα του κεντρικού ήρωα «πατάει» στα ερωτήματα τύπου «Ποιος ήταν ο οραματιστής της νέας Ελλάδας; Ποιος ζήτησε την βοήθεια των τραπεζιτών της Ευρώπης; Ποιος κατάφερε να πλάσει κράτος για έναν λαό που μέχρι τότε έτρωγε… πέτρες; Το πολίτευμα της Ελβετίας μέχρι σήμερα, ποιος το εδραίωσε; Την αξία ποίου αντιλήφθηκε ο Κολοκοτρώνης και έσπευσε να παίξει ρόλο πυροσβεστικού συμβιβασμού;»

ΜΕ ΤΗΝ απάντηση να «βλέπει» στη φιγούρα «αυτού του τεράστιου Έλληνα», το δια ταύτα, ως ζητούμενο, πηγαίνει ένα βήμα παρακάτω. Πέρα απ’ την απλή «εικονοποίηση» της ιστορίας.

ΠΡΩΤΑ, στη διδακτική ανάδειξη «των παθογενειών της φυλής μας. Την κατάρα του αλληλοφαγώματος. Εκείνο το ελληνικό “να πεθάνει η κατσίκα του διπλανού”. Είναι ένα μέσο», συνεχίζει ο Νούσιας, «με αφορμή τον Καζαντζάκη, τις σκέψεις και τη βαθιά του πνευματικότητα, να μιλήσουμε για τα γεννήματά μας. Για το έθνος των Ελλήνων».

ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΝ, στο «επέκεινα»: η δουλειά ημών, των σημερινών, «με την παρακαταθήκη των ανθρώπων σαν τον Καποδίστρια˙ και με την ευλογία τους, ελπίζουμε. Αυτό το επέκεινα, είναι πάντα παρόν, εμπνευστικό, για να ξαναβρίσκουμε την πηγή μας και να κάνουμε το άλμα για το παραπέρα. Πάμε για τα 300 χρόνια μετά την Ελληνική Επανάσταση. Πού είναι, άραγε, η επόμενη ελληνική φωτεινή παρουσία; Κάνουμε μια ενδοσκόπηση για να δούμε από που ερχόμαστε και να βρούμε τις ενώσεις μας. Όλα αυτά που μας ενώνουν. Δεν είναι καιρός για διχασμούς. Πρέπει να μιλήσουμε για την αξία των πραγμάτων, όχι για τις σκιές…».

«Πού ακουστεί αυτός που πολεμάει για την πατρίδα να θέλει πλερωμή»

Το έργο… Ο «Καποδίστριας» αποτελεί ένα λιγότερο γνωστό θεατρικό του μεγάλου Κρητικού – «τραγωδία», τη χαρακτηρίζει. Γράφτηκε την άνοιξη του 1944, στην Αίγινα, αν και το θέμα φαίνεται να απασχολεί τον Καζαντζάκη απ’ το ’39, με έναυσμα το έργο του Θεοτοκά «Αντάρα στ’ Ανάπλι».

ΣΕΝΑΡΙΑΚΑ, οριοθετείται τις δύο τελευταίες ημέρες πριν απ’ τη δολοφονία του. Σ’ ένα περιβάλλον σπαρακτικό, με τον Κυβερνήτη να σκιαγραφείται ως τον τραγικό, εκείνο, ήρωα, που, κατά την καζαντζακική περιγραφή, «ξέρει απ’ τα πριν το τέλος του, αλλά δεν προσπαθεί να το αποφύγει. Αντίθετα, με αγνότητα ασκητική, πύρινη, βαδίζει με πλήρη συνείδηση σ’ αυτό, καταξιώνοντας έτσι την ελευθερία του. Όχι γιατί αγαπούσε το θάνατο, παρά γιατί αγαπούσε την Ελλάδα…».

ΕΝΑ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Η Μάχη», το ’46 (φ. 24/3), τον ίδιο χρόνο που μαρτυρείται η πρώτη έκδοση πλήρους του έργου (εκδ. Νικ. Αλικιώτη), αλλά και η πρώτη θεατρική του άνοδος: απ’ το Εθνικό, σε σκηνοθεσία Σωκράτη Καραντινού (με Ν. Παρασκευά, Τζ. Καρούσο, Άρ. Βλαχόπουλο κ.λπ.). Παρουσία του ιδίου του Καζαντζάκη.

ΑΠ’ ΤΟ Εθνικό ανέβηκε άλλες δυο φορές: το ’77 και το ‘82 (σκην. Αλ. Σολομός). Πλην, όμως, αυτών (και κάποιων μεμονωμένων περιπτώσεων σε Κύπρο), σταδιακά το έργο λησμονήθηκε. 

ΔΟΜΙΚΑ, χωρίζεται σε τρία μέρη (καθένα, σε διαφορετικό σκηνικό πλαίσιο). Είναι, πρωτογενώς, γραμμένο (κατά το πλέον) σε δεκατρισύλλαβο στίχο, ενώ τα χορικά τού χορού των γυναικών σε ενδεκασύλλαβο, με μικρές εναλλαγές. Σύμφωνα με τον Θόδ. Γραμματά (περ. «Διαβάζω», Μάρτιος 1982), πρόκειται για «μια απ’ τις πιο ολοκληρωμένες τραγωδίες τού Καζαντζάκη κι απ’ τα πιο ενδιαφέροντα έργα τού νεοελληνικού δραματολογίου». Θα επανέλθουμε…