Ποιος ήταν ο Κωνσταντίνος Καντιώτης;

Το βιβλίο του Βασίλη Παναγιωτόπουλου επιχειρεί ν’ ανασυνθέσει την ιστορία ενός άγνωστου Κερκυραίου αγωνιστή κι ελάσσονος Φιλικού, σε… φόντο ’21.

ΕΥΡΕΩΣ, άγνωστος. Υπήρξε, όμως, σημαντική φιγούρα, απ’ τα μεσαία στρώματα των πατριωτών που προετοίμασαν το ‘21. Εκείνη την τάξη των ιστορικά αδικημένων, που «συνεπείς στη ριζοσπαστική επιλογή της ρήξης με το οθωμανικό καθεστώς και στον πατριωτικό τους όρκο, στάθηκαν το νευρικό σύστημα της Επανάστασης, το υπόβαθρο πάνω στο οποίο στήθηκε η “συνωμοσία” στις ελληνικές κοινότητες της διασποράς και στα ελληνικά περιβάλλοντα…».

ΚΩΝΣΤΙΝΟΣ ΚΑΝΤΙΩΤΗΣ. Κερκυραίος – εδώ γεννήθηκε. Και δαύτη, η έντυπη προσπάθεια ανασύνθεσης της ιστορίας του, δια χειρός του Βασίλη Παναγιωτόπουλου. Στηριζόμενος ή αρκούμενος, διαβάζουμε στον πρόλογο, σε έγκυρα και προσιτά, αλλά, δυστυχώς, άκρας διασποράς τεκμήρια (ο Καντιώτης δεν άφησε προσωπικό αρχείο) και μαρτυρίες άλλων (ακόμη κι ένα σπάνιο δείγμα προσωπικής γραφής του, εμφανίζεται ως σημείωση σε επιστολή του Ιγνατίου Ουγγροβλαχίας), των οποίων «ο εντοπισμός και η συνάρθρωση αποτελούν τη βασική προσφορά του».

ΠΡΟΣΩΠΟ στενά δεμένο με τον Καποδίστρια, πρώιμος – ελάσσων Φιλικός, «αρχι-οικονόμος» (κρατικός λειτουργός) στην Αγ. Πετρούπολη (όπου παντρεύτηκε το 1820), έζησε – ταξίδεψε στην Ευρώπη (Πάδοβα / εκεί σπούδασε, Τεργέστη, Βιέννη, Κισνόβι, Πόλη, Πελοπόννησος, Μεσολόγγι…), συμμετείχε σε επαναστατικά σχέδια και κοινές προσδοκίες, βίωσε σπουδαίες στιγμές και αντικρουόμενα συναισθήματα και σχέσεις στη σκιά των «μεγάλων» του Αγώνα: ο πρίγκιπας Αλέξανδρος Καντακουζηνός, ο Εμμανουήλ Ξάνθος, οι Υψηλάντηδες (Δημήτριος κι Αλέξανδρος), φυσικά ο «Κυβερνήτης». Πριν «φύγει», γύρω στα 1840.

Η 144 σελίδων μονογραφία φέρει την εκδοτική υπογραφή του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών (σειρά «Ιστορική Βιβλιοθήκη 1821»). Και δομικά χωρίζεται σε δέκα κύριες ενότητες:

1.Κερκυραίος, ίσως για πάντα.
2. «Αρχιοικονόμος» του Καποδίστρια στην Πετρούπολη – Πρώιμος αλλά ατελής Φιλικός. Η διόρθωση.
3.Ταξίδι στην Κέρκυρα (1819) – αφανής στην ακολουθία του Καποδίστρια.
4.Ο Εμμανουήλ Ξάνθος στην Πετρούπολη. Η ανατροπή του ειρηνικού σκηνικού.
5.Μετά την αναχώρηση Υψηλάντη – Ξάνθου από την Πετρούπολη.
6.Από την Πετρούπολη στο Κισνόβι.
7.Από το Κισνόβι στην Τεργέστη και στην Πελοπόννησο – Από το Μεσολόγγι στην Τεργέστη πάλι. 8.Απόπειρα επιστροφής στη Ρωσία.
9.Η ευρωπαϊκή περιπλάνηση.
10.Ο Κωνσταντίνος Καντιώτης στο Αρχείο Αγωνιστών της ΕΒΕ.