Σίσσυ / Η τελευταία της φωτογραφία εν ζωή (και δέκα σκίτσα του κακού)

Ένα σπάνιο κειμήλιο απ’ τα αρχεία του Montreux, ελάχιστες (δύο, το πιθανότερο) μέρες πριν απ’ τη δολοφονία της Ελισάβετ.

Επιμέλεια: Ηλίας Αλεξόπουλος

Θ’ ΑΠΟΤΕΛΟΥΣΕ, ούτως ή άλλως, μια φωτογραφία εξαιρετικής σημαντικότητας: απ’ τις σπάνιες, γαρ, του αργότερου βίου της Ελισάβετ της Αυστρίας (Σίσσυ), καθώς, όταν τα χρόνια πέρασαν, λέγεται πως απαγόρευε, σχεδόν, τις λήψεις της, θέλοντας να τη θυμάται ο κόσμος νέα κι όμορφη. Ως εκ τούτου, η απεικόνισή της, έστω από απόσταση (με, άρα, δυσδιάκριτα τα ώριμα χαρακτηριστικά της), σε ηλικία 61 ετών, για το… gossip των τελών του 19ου αι., θ’ αποτελούσε, ex officio (ό,τι πλέον λέμε) viral.

ΚΙ ΟΜΩΣ, μπροστά στον τελικό «απολογισμό» της… χρηματιστηριακής αξίας της εικόνας, όλο τούτο θ’ άγγιζε, εντέλει, τα όρια του ελάχιστου. Στην ιστορική αξιολόγηση, επικράτησε έτερη λεζάντα. Αφοπλιστική: η τελευταία γνωστή φωτογραφία της Ελισάβετ εν ζωή! Ντοκουμέντο, ιστορικό.

ΤΟ ΣΤΙΓΜΙΟΤΥΠΟ περιλαμβάνεται στη συλλογή των αρχείων του Montreux (Ελβετία) – την πόλη που, θυμίζουμε, κίνησε να μεταβεί με το πλοίο «Geneve», όταν την χάραξε το λεπίδι (το ακριβές σημείο σημειώνεται στη βασική φωτό). Σε credits του Ehem. Hofsilber. Η σωζόμενη περιγραφή της εικόνας, τη θέλει να βρίσκεται δεδομένα στην Ελβετία. Και συγκεκριμένα, στο προάστιο Territet του Montreux, στις όχθες της λίμνης της Γενεύης – δημοφιλής της προορισμός (όπως και το γειτονικό θέρετρο Caux) απ’ το 1893 κι έπειτα (και) λόγω του ευεργετικού, για την υγεία της, κλίματος.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: σύμφωνα με τα αρχεία του Montreux, σ’ εκείνη την τελευταία επίσκεψή της στην πόλη (άφιξη, 30 Αυγούστου), η βάση της ήταν το «Grand Hotel» του Caux, ωστόσο, συνήθιζε ημερήσιες εκδρομές σε γύρω περιοχές (Glion, Territet, Rochers de Naye, Bex…), συνοδεία, όπως και τη μοιραία μέρα, της πιστής συνοδού της / κυρίας επί των τιμών, κόμισσας, Irma Sztaray – η έτερη εικονιζόμενη στο ιστορικό στιγμιότυπο.

Η ΑΚΡΙΒΗΣ ημερομηνία της φωτογραφίας, αποτελεί έναν μίνι γρίφο. Kάποιες πηγές, μιλούν για «μία εβδομάδα πριν απ’ τη δολοφονία της». Αλλού διαβάζουμε για 8 (βλ. akg-images.com), ακόμη και για 9 Σεπτεμβρίου (βλ. Wikipedia Commons) του 1898. Κοινώς, μία ή δύο μέρες πριν απ’ το κακό. Η σημασία, μικρή. Η αξία του κειμηλίου δεν αλλάζει…

ΑΥΤΟΝΟΗΤΑ, η στιγμή του φονικού δεν απαθανατίστηκε στο φακό. Γέννησε, ωστόσο, πλήθος αναπαραστατικών σκίτσων (βάσει των περιγραφών των αυτοπτών μαρτύρων), που γέμισαν σελίδες και εξώφυλλα περιοδικών κι εφημερίδων παγκοσμίως. Επιλέξαμε δέκα. Τα εξής…