Φέτος, θα κάνουμε το εμβόλιο της γρίπης; Ο ειδικός συμβουλεύει

Οι αναγνώστες του C.S. ρωτούν και ο ειδικός δίνει την απάντηση

Η ερώτηση

“Έχω 2 παιδάκια, 3 και 5 ετών. Και τα δυο πηγαίνουν σχολείο. Η κατάσταση, όπως έχει διαμορφωθεί με τον Covid19 μας έχει προβληματίσει για το τι πρόκειται να συμβεί τους μήνες που έρχονται. Θα είναι σίγουρα ένας δύσκολος Χειμώνας για όλους. Σίγουρα, θα πάρουμε τα μέτρα μας όπως ορίζουν οι οδηγίες. Ωστόσο, αναφορικά με τα εμβόλια, τι προτείνετε ότι πρέπει να κάνουμε. Προφανώς, συνεχίζουμε κανονικά με τον εμβολιασμό (ό,τι έχουμε προγραμματίσει). Με το εμβόλιο της γρίπης, όμως; Οι απόψεις διίστανται. Αν θα πρέπει και φέτος να εμβολιαστούμε. Εσείς, τι προτείνετε;“

Απαντάει η Χριστίνα Σπυρίδου/ Παιδίατρος MD, MRCPCH, PgD

Αγαπητή αναγνώστρια,

Πράγματι ο φετινός χειμώνας προβλέπεται δύσκολος για όλους μας, από πολλές απόψεις. Ζούμε μια μοναδική ιστορικά στιγμή, δύσκολη και ιδιαίτερα στρεσσογόνο τόσο για τους ενήλικες, όσο και για τα παιδιά. Ιδιαίτερα για τα μικρά μας, αποτελεί πρόκληση η καθημερινότητα και η αποτελεσματική εκπαιδευτική διαδικασία με τις παρούσες συνθήκες και περιορισμούς. Ωστόσο πρέπει να είμαστε όλοι συνετοί προσεκτικοί, τηρώντας όλα τα μέτρα προστασίας, ώστε να περιοριστεί όσο το δυνατόν περισσότερο η διασπορά του νέου κορωνοϊού SARS-COV-2.

Σχετικά με το εμβόλιο γρίπης για το οποίο αναρωτιέστε, καταρχάς ευχαριστώ πολύ για την ερώτηση, την τόσο σημαντική, φέτος περισσότερο από κάθε άλλη χρονιά. Κατά την προσεχή χειμερινή περίοδο αναμένεται η παράλληλη κυκλοφορία στην κοινότητα των ιών της εποχικής γρίπης και του νέου ιού SARS-CoV-2 . Οι δυο ιογενείς παράγοντες, αν και παρουσιάζουν ορισμένα κοινά στοιχεία στην κλινική τους εικόνα, δεν προσφέρουν κάποια μορφή διασταυρούμενης προστασίας. Αντιθέτως φαίνεται πως η συνύπαρξη τους (συλλοίμωξη) επιβαρύνει σημαντικά την κλινική εικόνα, με αύξηση των επιπλοκών, ανάγκης νοσηλείας σε μονάδα εντατικής θεραπείας, πιθανότητας διασωλήνωσης και τελικά θνητότητας λόγω της νόσου.

Η πρόληψη της λοίμωξης εστιάζεται στην τήρηση των μέτρων ατομικής προστασίας και των κανόνων κοινωνικής αποστασιοποίησης και στην ανάπτυξη κατάλληλων εμβολίων για το σκοπό αυτό. Και ενώ η ανάπτυξη εμβολίου για την αντιμετώπιση του SARS-CoV-2 βρίσκεται ακόμα στο στάδιο των κλινικών δοκιμών, το εμβόλιο για την πρόληψη της εποχικής γρίπης είναι διαθέσιμο, ασφαλές και, παρά την ποικίλη από χρονιά σε χρονιά αποτελεσματικότητα, αποτελεί το καλύτερό όπλο που διαθέτουμε για την πρόληψη της γρίπης.

Το εμβόλιο γρίπης έχει σημαντικά πλεονεκτήματα, καθώς μειώνει τη νοσηρότητα από τη γρίπη, τις ώρες απουσίας από το σχολείο και την εργασία, καθώς και νοσηλείες για τη γρίπη και τις επιπλοκές της. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η προστασία του πληθυσμού που ανήκει σε ομάδες υψηλού κινδύνου, καθώς είναι άτομα ιδιαίτερα ευάλωτα σε σοβαρές επιπλοκές της νόσου.

Σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών της χώρας μας, ο αντιγριπικός εμβολιασμός πρέπει να εφαρμόζεται συστηματικά και κατά προτεραιότητα σε άτομα (ενήλικες και παιδιά) που ανήκουν στις παρακάτω ομάδες αυξημένου κινδύνου:

1. Άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω

2. Παιδιά (6 μηνών και άνω) και ενήλικες με έναν ή περισσότερους από τους παρακάτω επιβαρυντικούς παράγοντες ή χρόνια νοσήματα: -Χρόνια νοσήματα αναπνευστικού, όπως άσθμα , χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια. -Καρδιακή νόσο με σοβαρή αιμοδυναμική διαταραχή -Ανοσοκαταστολή (κληρονομική ή επίκτητη) -Μεταμόσχευση οργάνων και μεταμόσχευση μυελού των οστών -Δρεπανοκυτταρική αναιμία (και άλλες αιμοσφαιρινοπάθειες) -Σακχαρώδη διαβήτη ή άλλο χρόνιο μεταβολικό νόσημα -Χρόνια νεφροπάθεια -Χρόνιες παθήσεις ήπατος -Νευρολογικά -νευρομυϊκά νοσήματα -Σύνδρομο Down

3. Έγκυες γυναίκες ανεξαρτήτως ηλικίας κύησης, λεχωΐδες και θηλάζουσες.

4. Άτομα με νοσογόνο παχυσαρκία (Δείκτη Μάζας Σώματος >40Kg/m2) και παιδιά με ΔΜΣ >95ηΕΘ.

5. Παιδιά που παίρνουν ασπιρίνη μακροχρόνια (π.χ. για νόσο Kawasaki, ρευματοειδή αρθρίτιδα και άλλα).

6. Άτομα που βρίσκονται σε στενή επαφή με παιδιά μικρότερα των 6 μηνών ή φροντίζουν ή διαβιούν με άτομα με υποκείμενο νόσημα, που αυξάνει τον κίνδυνο επιπλοκών της γρίπης.

7. Κλειστοί πληθυσμοί, όπως προσωπικό και εσωτερικοί σπουδαστές (σχολείων, στρατιωτικών και αστυνομικών σχολών, ειδικών σχολείων κλπ.), νεοσύλλεκτοι, ιδρύματα χρονίως πασχόντων και μονάδες φιλοξενίας ηλικιωμένων, καταστήματα κράτησης .

8. Εργαζόμενοι σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας (ιατρονοσηλευτικό προσωπικό, λοιποί εργαζόμενοι, φοιτητές επαγγελμάτων υγείας σε κλινική άσκηση) και σε κέντρα διαμονής προσφύγων-μεταναστών.

9. Άστεγοι.

10. Κτηνίατροι, πτηνοτρόφοι, χοιροτρόφοι, εκτροφείς, σφαγείς και γενικά άτομα που έρχονται σε συστηματική επαφή με πτηνά ή χοίρου.)

Φέτος λοιπόν το εμβόλιο της γρίπης χορηγείται μόνο με ιατρική συνταγή, με το σκεπτικό να καλυφθούν κατά προτεραιότητα οι ομάδες υψηλού κινδύνου. Ωστόσο, το CDC, το Αμερικανικό κέντρο πρόληψης και ελέγχου νοσημάτων, με τις οδηγίες του οποίου συντάσσομαι προσωπικά, συμβουλεύει για καθολικό εμβολιασμό όλου του πληθυσμού άνω των 6 μηνών. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να προστατεύσουμε τους ευάλωτος συνανθρώπους μας άμεσα, εμβολιάζοντας τους, αλλά και έμμεσα, εμβολιάζοντας τα άτομα με τα οποία έρχονται σε στενή επαφή, ώστε να μειώσουμε τον κίνδυνο να τους μεταφέρουν τη νόσο.

Κάποιες επιπλέον παρατηρήσεις:

• Η καταλληλότερη περίοδος εμβολιασμού για γρίπη είναι το δεύτερο 15ημερο του Οκτωβρίου και ο Νοέμβριος, ώστε να έχουμε επιτύχει την προστασία που επιθυμούμε πριν την επέλαση της γρίπης στη χώρα μας.

• Καμία κατηγορία ασθενών δεν χρειάζεται δεύτερη δόση εμβολίου. Είναι λάθος και αχρείαστη κατασπατάληση ενός πολύτιμου όπλου στην πρόληψη της νόσου, και οδηγεί σε ανεπάρκεια εμβολίων για όσους πραγματικά το χρειάζονται και δεν το βρίσκουν. Η μόνη εξαίρεση στον παραπάνω κανόνα είναι τα παιδιά κάτω των 9 ετών που εμβολιάζονται για πρώτη φορά στη ζωή τους, τα οποία πρέπει να λάβουν 2 δόσεις εμβολίου με μεσοδιάστημα 4 εβδομάδων μεταξύ τους.

• Δεν υπάρχει περιορισμός χορήγησης σε άτομα με αλλεργία στο αβγό, μπορεί να χορηγηθεί άφοβα και σε αυτούς τους ασθενείς.

• Το αντιγριπικό εμβόλιο μπορεί να συγχορηγηθεί, σε διαφορετική θέση, με εμβόλια που περιλαμβάνονται στο βασικό πρόγραμμα του εθνικού προγράμματος εμβολιασμών.

Θα κλείσω με ένα αισιόδοξο μήνυμα που μας έρχεται από το Νότιο Ημισφαίριο, στο οποίο η γρίπη παρέμεινε σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα φέτος, πιθανότατα χάρη στα μέτρα προστασίας και κοινωνικής αποστασιοποίησης που λαμβάνονται για την πρόληψη του COVID-19, αλλά και στον αντιγριπικό εμβολιασμό, ο οποίος εφαρμόστηκε στην Αυστραλία σε όλα τα παιδιά 6 μηνών έως 5 ετών, και σε ομάδες υψηλού κινδύνου.

Και ας ελπίσουμε, ότι με κοινή προσπάθεια, με τήρηση μέτρων ατομικής υγιεινής, χρήση μάσκας, κοινωνική αποστασιοποίηση και εμβολιασμό η άνοιξη θα μας βρει όλους εδώ, πιο δυνατούς και ενωμένους από ποτέ άλλοτε.

Φιλικά,

Χριστίνα