Η βουτιά του «BAC» της «British Caledonian» στη λιμνοθάλασσα Χαλικιόπουλου

Συνέβη σαν σήμερα, το 1972, χάρη σε μια… λακκούβα, κοστίζοντας τη ζωή σε μία Βρετανή υπήκοο.

Eπιμέλεια: Ηλίας Αλεξόπουλος

Ο ΚΑΙΡΟΣ ήταν υπέροχος εκείνο το απομεσήμερο. Καλοκαιράκι, με κάπου 24 βαθμούς και υγρασία (73%). Και η διάθεση των 79 επιβατών του πελατολογίου της «Horizon Holidays» (Inclusive Tour Charter), ανέμελη. Μια κάποια, μόνο, νοσταλγία για τις «διακοπές στην Κέρκυρα που τέλειωσαν», άντε και η κλασικά «δύσφορη» συνθήκη, του «πώς περνούν δυόμιση ώρες» – τόσο υπολογιζόταν η πτήση 1236 μιλίων για το Gatwick.

ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΗ, τη νόμιζαν. Κι έτσι έμοιαζε. Το ίδιο αεροπλάνο, άλλωστε, είχε αφιχθεί νωρίτερα, πρωί, δίχως το ελάχιστο απρόοπτο. Είχε ανανεώσει πρόσφατα το πιστοποιητικό συντήρησής του και απ’ το ’69, που κατάπινε αιθέρες, εμφάνιζε μια καθ’ όλα ευδόκιμη, ασφαλή πορεία 8.997 ωρών και 5.627 απογειώσεων – προσγειώσεων. Κι όμως… Θρίλερ. Θυελλώδες…

ΕΝΑ γιγάντιο «σιδερένιο πουλί» (ένα «BAC -111 501EX», με δύο μηχανές «Rolce Roys», της «British Caledonian»)… Ο διάδρομος 17 του αεροδρομίου της Κέρκυρας… Μια «μοιραία» λακκούβα… Μια εκτίμηση του (έμπειρου) κυβερνήτη, Rex Shilton… Τα νερά της λίμνης Χαλικιόπουλου… Κι ο κοστοβόρος τρόμος…

ΣΥΝΕΒΗ τέτοια μέρα (19/7) του ’72. Στη διαδικασία απογείωσης. Ο πύργος ελέγχου δίνει άδεια. Μοναδική -πλην κρίσιμη- επισήμανση; «Διάδρομος υγρός, με, στα μισά του μήκους του, κάποιες εστίες στάσιμου νερού».

Η ΤΡΟΧΟΔΡΟΜΗΣΗ αρχίζει. Η ταχύτητα αυξάνεται στους 100-110 κόμβους. Και ξαφνικά, ο κρότος. Μια στιγμιαία επιβράδυνση, μια μικρή κλίση προς τ’ αριστερά, ένδειξη στα όργανα του κόκπιτ για μη φυσιολογική θερμοκρασία καυσίμων και απώλεια ισχύος στον αριστερό κινητήρα.

ΣΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ, ένας απ’ τους τροχούς είχε πέσει σε μια λακκούβα με νερά. Εντός διαδρόμου. Κυβερνήτης και συγκυβερνήτης (William Mitchel), ωστόσο, διαβάζοντας τα όργανα καμπίνας (η «αρρυθμία» αποτυπώθηκε) φοβούνται για ζημιά στον κινητήρα (έκρηξη). Κι αποφασίζουν ματαίωση της απογείωσης.

ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕ; Με δεδομένο πως, αφ’ ενός, είχαν ήδη αγγίξει την οριακή ταχύτητα V1 (η λεγόμενη «ταχύτητα απόφασης» απογείωσης ή ματαίωσης) και αφ’ ετέρου, πως μέχρι –εκείνα τα λίγα, καθοριστικά δευτερόλεπτα- να «κλειδώσουν» την απόφαση ενεργοποίησης φρένων, αερόφρενων και πλήρους ανάστροφης ώσης / ισχύος, το αεροσκάφος είχε «τρέξει» κάπου 330 μ., ήταν αναπόφευκτο: το σκάφος θα έπεφτε στα νερά της λιμνοθάλασσας – στην άκρη του διαδρόμου. Κι αυτό συνέβη: βουτιά.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: σύμφωνα με τις έρευνες που ακολούθησαν, βγήκε το συμπέρασμα ότι, με τα δεδομένα (ταχύτητα κ.λπ.) του αεροσκάφους, χρειαζόταν μόλις τρία δευτερόλεπτα για να «σβήσει» εντός διαδρόμου. Αλλά…

ΕΝ ΠΑΣΗ περιπτώσει, έστω και τούτη η κατάληξη, έμοιαζε με ήπιο κακό. Τα νερά ήταν αβαθή (περίπου ένα μέτρο), η άτρακτος «ακούμπησε» σε μαλακή λάσπη, ενώ και η ταχύτητα τη στιγμή της πτώσης, είχε πέσει στους 60 κόμβους. Και πράγματι, με τη σωστή εκτέλεση από πλευράς (του εξαμελούς) πληρώματος όλων των προβλεπομένων (ασφάλεια – εκκένωση), συνδρομή και κάποιων βαρκάρηδων από το Πέραμα (συν, για κάθε ενδεχόμενο, του πυροσβεστικού σταθμού του αεροδρομίου), άπαντες βρήκαν σώοι και αβλαβείς. «Άπαντες», έγραψα… Διορθώνω…

ΠΛΗΝ ΜΙΑΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ: μιας ηλικιωμένης επιβάτιδος, που, λόγω της φόρτισης, υπέστη καρδιακό επεισόδιο. Δεν τα κατάφερε. Κι «έφυγε». «Εφονεύθη Αγγλίς 80 ετών», έγραφε, μεταξύ άλλων, ο «Ημερήσιος Κήρυξ» Πατρών της επομένης (φ. 20/7). Μιλώντας «για θανάσιμον τραυματισμόν (σ.σ. η πρώτη, εσφαλμένη ανταπόκριση) της Αγγλίδας υπηκόου, Βέρθα Λουϊζ Μονάρ, ως και τραυματισμόν 3 ετέρων ξένων επιβατών». Την ίδια ώρα που η «Πελοπόννησος» πρόσθετε πως «η Mair Mberthe (σ.σ. μην περιμένετε… σύμπτωση στην απόδοση ξένων ονομάτων απ’ τις ελληνικές εφημερίδες έως τα 90s) απεβίωσεν ατυχώς, κατά την μεταφοράν της τις νοσοκομείον της Κερκύρας», μηδενίζοντας τον αριθμό των… λοιπών τραυματιών.

ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ, το αεροσκάφος, αφού δέχτηκε την απαραίτητη φροντίδα αποκατάστασης των ζημιών (κυρίως σε μέρη της ατράκτου και τους κινητήρες λόγω της πρόσκρουσης και των διαβρώσεων απ’ την παραμονή του στο νερό), επανήλθε γρήγορα στο στόλο της «British Caledonian» και, αργότερα, της «British Airways» (1988 – 1993).

ΑΝ ΕΠΕΣΤΡΕΨΕ, εμπορική πτήση, στην Κέρκυρα; Ασφαλώς. Λίγοι, όμως, τ’ αναγνώρισαν…

© Photo Credits: Κen Aderson, Nick Harewood, Lucas Collection / british-caledonian.com