Αναγνωστική: Συντηρήθηκαν 2 σπάνιες εκδόσεις του 16ου αιώνα

Χάρη στη χορηγία του Κοινωφελούς Ιδρύματος Ιωάννη Σ. Λάτση (https://www.latsis-foundation.org/) συνεχίζεται το πρόγραμμα προστασίας και συντήρησης των σπανίων εκδόσεων της Αναγνωστικής Εταιρίας.

Αυτή τη φορά, με τη συνεργασία της συντηρήτριας χαρτώου υλικού Ιωαννέτας Παπαβλασοπούλου, ολοκληρώθηκε η προληπτική συντήρηση (με μικρές επεμβατικές συντηρήσεις, όπου ήταν αναγκαίες) καθώς και η ψηφιοποίηση 2 ιδιαιτέρως σπάνιων παλαιτύπων της Αναγνωστικής Εταιρίας του 16ου αιώνα:

Συγκεκριμένα, πρόκειται για:

Α. Το παλαιότερο έντυπο της συλλογής της Αναγνωστικής Εταιρίας, μια έκδοση αρχαίων κειμένων από τον περίφημο τυπογράφο Άλδο Μανούτιο, που τυπώθηκε στη Βενετία, το έτος 1513.

Β. Τη «Ρωμαϊκή Αρχαιολογία» του Διονυσίου του Αλικαρνασσέως, που τυπώθηκε στο Παρίσι, κατά τα έτη 1546-1547, από τον επίσης πολύ γνωστό τυπογράφο Robert Estienne (Robertus Stephanus).

Και τα 2 αυτά παλαίτυπα, όπως και αρκετά άλλα που ανήκουν στις συλλογές της Αναγνωστικής (και αναμένουν τη σειρά τους να συντηρηθούν και να μελετηθούν), αποτελούν μικρά, αλλά απτά κι εύγλωττα τεκμήρια της καθοριστικής σημασίας των Ελληνικών Γραμμάτων στη διαμόρφωση του νεότερου Ευρωπαϊκού Πολιτισμού καθώς και της ώσμωσης της Κέρκυρας με τη λογιοσύνη της Δυτικής Ευρώπης, στα χρόνια της Αναγέννησης και του Διαφωτισμού.

Η Διοικητική Επιτροπή της Αναγνωστικής Εταιρίας ευχαριστεί θερμά το Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση για την ουσιαστική υποστήριξή του και προσωπικά τον άξιο Κερκυραίο, Πέτρο Καλαντζή, Πρόεδρο του Εκτελεστικού Συμβουλίου του Ιδρύματος Λάτση, για τη μέριμνά του.

Υπενθυμίζεται ότι η Αναγνωστική Εταιρία έχει οργανώσει ένα πρόγραμμα «υιοθεσίας» σπανίων βιβλίων, δηλαδή ανάληψης των εξόδων συντήρησης και -εφόσον χρειαστεί- ψηφιοποίησής τους. Η διαδικασία περιγράφεται αναλυτικά στον ιστότοπο της Εταιρίας: https://anagnostiki-etairia-kerkyras.eu/…/kane-dwrea/…

Περισσότερες πληροφορίες για τα 2 παλαίτυπα:

Α. «Ισοκράτους Λόγοι. Αλκιδάμαντος, κατά Σοφιστών. Γοργίου, Ελένης εγκώμιον. Αριστείδου Παναθηναϊκός. Του αυτού Ρώμης Εγκώμιον. Isocratis Orationes. Alcidamantis contra dicendi magistros. Gorgiae de laudibus Helenae. Aristidis de Laudibus Athenarum. Eiusdem de Laudibus urbis Romae. Venetiis: In aedibus Aldi, et Andreae soceri, IIII nonarum Maii, 1513».

Το αντίτυπο που εναπόκειται στην Αναγνωστική Εταιρία, είναι ακέφαλο (αρχίζει από την σελίδα 3). Το στοιχείο που το καθιστά μοναδικό είναι ότι φέρει διάσπαρτες παρασελίδιες σημειώσεις, -που συχνά καταλαμβάνουν όλο τον ελεύθερο χώρο γύρω από το εκτυπωμένο κείμενο- περισσότερες στα λατινικά και ορισμένες στα ελληνικά. Πρόκειται κυρίως για μετάφραση (τμημάτων) του ελληνικού κειμένου στα λατινικά, σχόλια στα λατινικά και μια απόδοση / περίληψη των λόγων στα ελληνικά.

Β. «Διονυσίου του Αλικαρνασσέως, Ρωμαϊκής Αρχαιολογίας βιβλία δέκα. Dionysii Halicarnassei antiquitatum Romanarum. Lib. Lutetiae, Ex officina Rob. Stephani, Typographi Regii, typis Regiis. MDXLI» (Παρίσι, 1546). Στον κολοφώνα του βιβλίου υπάρχει η ένδειξη «an. M.D.XLVII, Cal. Febr.» (1547).

Το συγκεκριμένο αντίτυπο που εναπόκειται στην Αναγνωστική Εταιρία είναι ακέφαλο και λείπουν οι πρώτες του σελίδες (αρχίζει από τη σελ. 37). Το στοιχείο που -επίσης- το καθιστά μοναδικό είναι ότι φέρει διάσπαρτες παρασελίδιες σημειώσεις, περισσότερες στα λατινικά και ορισμένες στα ελληνικά. Πρόκειται κυρίως για μεταγραφή ονομάτων και τοπωνυμίων, μετάφραση λέξεων και φράσεων του κειμένου από τα λατινικά στα ελληνικά και αντίστροφα, καθώς και σχόλια επί του κειμένου.

Διευκρινίζεται ότι η προληπτική συντήρηση αφορά όλες εκείνες τις απαραίτητες ενέργειες για να σταματήσουν οι φθορές που προκαλούνται τόσο από περιβαλλοντικούς παράγοντες όσο και από μηχανικές φθορές. Αποτελεί βασικό και αναγκαίο στάδιο που πρέπει να ακολουθείται για τη σωστή και ασφαλή φύλαξη / αποθήκευση βιβλιακού και αρχειακού υλικού, ακόμη και αν δεν είναι προγραμματισμένη η άμεση συντήρησή τους.

Παρατίθενται μερικές φωτογραφίες των προαναφερθέντων βιβλίων, πριν και μετά τη σωστική παρέμβαση.