Ο κρυμμένος πλούτος του Παντοκράτορα & η «Αθρωπογράβα» της Κληματιάς

Γράφει η Σπυριδούλα Κόκκαλη (Αντιδήμαρχος Κυκλικής Οικονομίας, Περιβάλλοντος και Δημοσίων Σχέσεων Δήμου Βόρειας Κέρκυρας)

Δήμος Βόρειας Κέρκυρας: Ο κρυμμένος πλούτος του Παντοκράτορα και η «Αθρωπογράβα» της Κληματιάς

Την Κυριακή 10 Αυγούστου 2025, πραγματοποιήθηκε επίσκεψη στο σπήλαιο «Ανθρωπογράβα» στην Κληματιά, από την Αντιδημάρχο Κυκλικής Οικονομίας & Περιβάλλοντος του Δήμου Βόρειας Κέρκυρας Σπυριδούλα Κόκκαλη, του Προέδρου της Κοινότητας Κληματιάς Ιωάννη Τρούσα και του Προέδρου του Πολιτιστικού Συλλόγου Κληματιάς Κωνσταντίνου Κούστα καθώς και κατοίκων της Κοινότητας.

Το σπήλαιο απέχει περίπου 250 μέτρα από το κέντρο του χωριού. Η είσοδός του είναι άνοιγμα πλάτους 4μ. και ύψους περίπου 2.50μ. Η «Ανθρωπογράβα», που βρίσκεται βόρεια του λόφου Λούκιος, σε υψόμετρο 270 μέτρων και κοντά στη Μονή Αγίας Τριάδας, είναι ένα εντυπωσιακό σπήλαιο με έκταση περίπου 1.390 τ.μ. και συνολικό επισκέψιμο εμβαδόν 500 τ.μ. Η είσοδός του, που δημιουργήθηκε από κατάρρευση οροφής, οδηγεί σε έναν κατηφορικό διάδρομο και μεγάλες αίθουσες με σταλακτίτες και σταλαγμίτες μοναδικής ομορφιάς. Ξεχωρίζει η μεγάλη αίθουσα στη δεξιά πλευρά, με ύψος 6,5 μέτρων και τον εντυπωσιακό σταλαγμίτη που θυμίζει τον «Πύργο της Πίζας». Η θερμοκρασία του σπηλαίου κυμαίνεται στους 17° C και η υγρασία από 70% έως 100%.

Η λαϊκή παράδοση συνδέει το σπήλαιο με ιστορίες για πειρατές, αλλά και δραματικά γεγονότα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Σύμφωνα με μαρτυρίες, κατά τη γερμανική κατοχή έμπαινε ο κόσμος μέσα στη σπηλιά για ασφάλεια, ήταν το καταφύγιό τους. Ένας τοπικός θρύλος της Ανθρωπογράβας, που τοποθετείται περίπου στο 1500, είναι ότι ο πειρατής Μπαρμπαρόσα έκανε επιδρομή στην περιοχή και ανακάλυψε και εκτέλεσε τους κατοίκους που είχαν κρυφτεί στο σπήλαιο για να σωθούν ύστερα από αφελή υπόδειξη μιας ηλικιωμένης γυναίκας.

Αρχαιολογικά ευρήματα, όπως τμήματα αρχαϊκής κεραμικής, βυζαντινό νόμισμα και γεωργικά εργαλεία, μαρτυρούν την ανθρώπινη παρουσία στην περιοχή ανά τους αιώνες. Η πανίδα του σπηλαίου περιλαμβάνει είδη όπως ο κοινός φρύνος (Bufo bufo spinosus), ο δεντρομυωξός (Glis glis) και σημαντικό πληθυσμό μεγάλων πεταλοειδών νυχτερίδων (Rhinolophus ferrumequinum).

Το σπήλαιο βρίσκεται κοντά σε 2 πηγές, την Άνω και Κάτω Βρύση, που τροφοδοτούν το ποτάμι της περιοχής με νερά κι έτσι λειτούργησαν κατά το παρελθόν 6 νερόμυλοι, δημιουργώντας τον «Δρόμο των Μυλωνάδων».

Μετά την επίσκεψη, πραγματοποιήθηκε συνάντηση με τον δάσκαλο Σπυρίδωνα Τρούσσα, ο οποίος μύησε την αντιπροσωπεία στα ιστορικά και λαογραφικά στοιχεία που περιβάλλουν το σπήλαιο, προσθέτοντας μια ζωντανή διάσταση στη φυσική του ομορφιά.

Στο πλαίσιο των πρώτων παρεμβάσεων, προβλέπεται η τοποθέτηση πληροφοριακών πινακίδων στην είσοδο του σπηλαίου, ειδικής σήμανσης στο μονοπάτι για τους περιπατητές, πινακίδων μέτρων ασφαλείας, καθώς και ειδοποιήσεων για την αποφυγή ενεργειών που μπορεί να προκαλέσουν φθορές στους σταλακτίτες, όπως η ρίψη λίθων. Οι ενέργειες αυτές θα υλοποιηθούν στο άμεσο μέλλον και αποσκοπούν στην ασφαλή και υπεύθυνη πρόσβαση επισκεπτών, αλλά και στη διατήρηση της φυσικής κληρονομιάς.