Ναταλία Καποδίστρια: “Όταν είδα την ταινία συγκινήθηκα, ένιωσα μια ανάταση & μια περηφάνια”

Συνέντευξη στη Μαρίλη Ευφραιμίδη και το protothema.gr
Φωτογράφος: Σταμάτης Καταπόδης

Το τι αποτελεί τέχνη και τι όχι στον κινηματογράφο ίσως και να βρίσκεται υπό συζήτηση. Η ιστορική αλήθεια, όμως, είναι αυταπόδεικτη. Ο Καποδίστριας είναι αδιαμφισβήτητα ο εθνάρχης των Ελλήνων και ο πολιτικός που άλλαξε την Ιστορία της Ευρώπης. Η ομώνυμη ταινία του Γιάννη Σμαραγδή έχει σπάσει κάθε ρεκόρ εισιτηρίων, είτε σε σύγκριση με ελληνικές, είτε με ξένες παραγωγές κι αυτό αποτελεί επίσης ιστορικό γεγονός. Για τη δημιουργία του φιλμ και τη σκιαγράφηση της προσωπικότητας του Κυβερνήτη ο σκηνοθέτης εμπνεύστηκε από την ηθοποιό και συνεργάτιδά του Ναταλία Καποδίστρια, την τελευταία απόγονο που φέρει το όνομα της οικογένειας. «Στη ματιά της είδα το βλέμμα του Κυβερνήτη», δήλωσε ο ίδιος. Της έδωσε τον ρόλο της θείας δύναμης στην οποία πίστευε ο πρωταγωνιστής και η οποία εμφανίζεται σαν τον από μηχανής θεό της αρχαίας τραγωδίας στις κρίσιμες στιγμές της ζωής του.

Θυμόμουν από παλιότερα τη Ναταλία ως τη θεατρική ηθοποιό που τόλμησε να συστηθεί στο τηλεοπτικό κοινό με την κόντρα περσόνα της Αννίτας Ρασσιά, της ερωμένης του υπουργού στη σειρά «Ο κακός βεζύρης» των 90s. Η ατάκα της «προσκυνήστε το είδωλο» ήταν το πιο δυνατό μάντρα αυτοπεποίθησης, προτού εφευρεθεί το «αξίζω, αξίζω, αξίζω». Τώρα τη βρήκα στην Κέρκυρα, στο πατρογονικό κτήμα των 120 στρεμμάτων στα Μωραΐτικα, το μοναδικό περιουσιακό στοιχείο που δεν θυσίασε ο Καποδίστριας για την Eπανάσταση. Τα τελευταία 15 χρόνια ζει εκεί φροντίζοντας τη γη και συμμετέχοντας συγχρόνως στα πολιτιστικά δρώμενα του νησιού.

Gala: Τι σας συνδέει με αυτή τη γη;

Ναταλία Καποδίστρια: Ήταν το αγαπημένο κτήμα του Κυβερνήτη. Μάλιστα στην αλληλογραφία με τον πατέρα του από τη Ρωσία, του έδινε οδηγίες τι να φυτέψει και πως να το περιποιηθεί. Ονειρευόταν να γυρίσει και να κλείσει τα μάτια του εδώ. Μέχρι το 2010 το φρόντιζε ο πατέρας μου, όμως χειροτέρευσε η υγεία του, οπότε έμαθα να οδηγώ και ήρθα να το αναλάβω εγώ για να μην ανησυχεί. Θέλει σκληρό αγώνα για να συντηρηθεί, συμβαίνουν ζημιές, είναι μεγάλη η ευθύνη και στην παρούσα φάση πρέπει να αντεπεξέλθω.

G.: Όπως το κτήμα επηρεάζει τις αποφάσεις σας, θα λέγατε ότι και το επώνυμό σας είναι μια βαριά κληρονομιά που έχει καθορίσει τις επιλογές και τη ζωή σας;

Ν.Κ.: Ναι, με έχει καθορίσει μ’ έναν τρόπο. Ειδικά από τότε που ήρθα στην Κέρκυρα πρέπει να είμαι ακόμη πιο συνεπής με το όνομά μου. Όσο ήμασταν μικρές εγώ και οι 2 αδελφές μου πήραμε μαθήματα να κρατάμε χαμηλούς τόνους και να μην επαιρόμαστε για την καταγωγή μας. Άσε που μόνο τελευταία έχει αποκατασταθεί η μνήμη του Καποδίστρια και τιμάται το έργο του. Μεγαλώνοντας ήξερα μόνο αυτά που διδασκόμασταν στο σχολείο, ότι ήταν ένας καλός άνθρωπος που βοήθησε την Ελλάδα. Μετά τις σπουδές μου, όταν άρχισα να ψάχνω μόνη μου, συνειδητοποίησα το μέγεθος της προσωπικότητάς του. Σημαντικό ρόλο έπαιξε η ιστορικός Ελένη Κούκκου, η οποία έχει γράψει το βιβλίο για τον Καποδίστρια και τη Ρωξάνδρα Στούρτζα. Ήταν οικογενειακή φίλη και με έπαιρνε μαζί της σε διάφορες εκδηλώσεις για αφηγήσεις αρχειακού υλικού, οπότε σταδιακά εμβάθυνα. Στην πορεία γνώρισα πολλούς αξιόλογους ανθρώπους που έχουν ασχοληθεί με το κεφάλαιο «Καποδίστριας» κι ένιωσα ακόμη περισσότερο την ανάγκη να μελετήσω.

G.: Ποια συγγένεια σας συνδέει με τον πρώτο Κυβερνήτη της Ελλάδας;

Ν.Κ.: Στην οικογένειά του υπήρχαν 10 παιδιά. Από τα 5 αγόρια, ο μόνος που παντρεύτηκε ήταν ο Γεώργιος. Έκανε τον Αντωνομαρία και ο Αντωνομαρίας έκανε τον παππού μου τον Γιάννη. Ο παππούς μου έκανε τον πατέρα μου Βιάρο-Αυγουστίνο. Σε μια γραμμή αρρενογονίας, είμαστε οι πιο κοντινοί απόγονοι του Κυβερνήτη. Από τα κορίτσια που γεννήθηκαν έχουμε πολλά ξαδέρφια, αλλά δεν κληρονόμησαν το όνομα. Ο πατέρας μου ήταν ο τελευταίος άρρενας απόγονος κι εγώ η τελευταία που φέρει το επίθετο.

G.: Μέσα από αυτή την αρρενογραμμή πέρασε και η περιουσία του;

Ν.Κ.: Ο ίδιος ο Καποδίστριας δεν άφησε περιουσία. Τα έδωσε όλα για τον αγώνα του έθνους. Ηταν τόσο απλός ώστε ο Κολοκοτρώνης του έλεγε να φορέσει τη στολή του για να μην τον μπερδεύει ο κόσμος με τον γραμματέα. Μόνο τα δώρα που του χάριζαν είχε, τα ρούχα του, ό,τι χρειαζόταν για να γράφει και την ταμπακιέρα του. Ο παππούς μου είχε καταβάλει προπολεμικά μεγάλη προσπάθεια για να μαζέψει όλα τα κειμήλια και αρχειακό υλικό στο τριώροφο σπίτι στο κέντρο της Κέρκυρας. Ο πατέρας μου έλεγε πως εκεί υπήρχαν πάπυροι και περγαμηνές από το 800, ακόμα και χειρόγραφα του Καρλομάγνου. Ένα πραγματικό μουσείο. Δυστυχώς, το οίκημα καταστράφηκε στους βομβαρδισμούς της Πόλης της Κέρκυρας το 1943 από τις ναζιστικές δυνάμεις κατοχής. Καθώς η φωτιά ξέσπασε στις 3 τη νύχτα και όλοι έτρεχαν στους δρόμους να γλιτώσουν, ο πατέρας μου και η μάνα του κατάφεραν να διασώσουν μόνο 2 από τα διπλώματα που είχαν απονεμηθεί στον Κυβερνήτη για το έργο του στην Ελβετία.

G.: Συμμετείχατε στο σενάριο της ταινίας;

Ν.Κ.: Όχι, το σενάριο είναι του κ. Σμαραγδή που το υπογράφει. Όμως σε κάθε φάση της δημιουργίας του, κάθε φορά που το ξαναέγραφε, μου το έστελνε, το διάβαζα και το συζητούσαμε. Είναι πολύ δύσκολο να οργανώσεις ένα σενάριο για τον Καποδίστρια γιατί δεν ξέρεις τι να πιάσεις και τι ν’ αφήσεις. Η ζωή του εξελίσσεται με τέτοια ταχύτητα και πολυπλοκότητα ώστε θέλει μαεστρία και αυστηρή προσήλωση σε αυτό που θέλεις να πεις για να καταφέρεις να διηγηθείς μια ιστορία.
Αυτός είναι ένας από τους πολλούς λόγους που παραδέχομαι τον κ. Σμαραγδή.

G.: Πώς νιώσατε όταν είδατε τον «Καποδίστρια» στη μεγάλη οθόνη;

Ν.Κ.: Συγκινήθηκα, ένιωσα μια ανάταση και μια περηφάνια. Μια μεγάλη προσπάθεια, ένας ομαδικός αγώνας πολλών χρόνων δικαιωνόταν. Κατά το τελευταίο τέταρτο που οδεύουμε προς το μοιραίο, μου κοβόταν η ανάσα και στο τέλος έκλαιγα. Στην πρεμιέρα στη Νέα Υόρκη πολλοί έκλαιγαν επίσης, το ίδιο και στην Αθήνα. Παρόλο που διαρκεί περισσότερο από 120 λεπτά, δεν κατάλαβα πώς πέρασε η ώρα. Δεν τη χόρταινα, ήθελα κι άλλο. Θεωρώ ότι είναι μια άρτια δουλειά που επιτελεί τον σκοπό της. Μια τόσο πλούσια παραγωγή αποτελεί άθλο για τα ελληνικά δεδομένα. Λόγω του θέματος και του εξαιρετικού Αντώνη Μυριαγκού που πείθει ότι είναι ο Καποδίστριας, δεν μπορώ να τη δω ως μια ταινία μόνο. Για μένα είναι κάτι άλλο, πολύ πιο μεγάλο.

Διαβάστε τη συνέχεια της συνέντευξης στο protothema.gr ΕΔΩ