Το Βενετσιάνικο καρναβάλι & η σύγχρονη πολιτιστική ταυτότητα της Κέρκυρας

Γράφει ο Αλέξανδρος Μελίδης

Τα τελευταία χρόνια η αναβίωση του Βενετσιάνικου καρναβαλιού στην Κέρκυρα έχει προκαλέσει από -ας το πω ευγενικά- κάποιους που δεν γνωρίζουν, έντονες συζητήσεις στα κοινωνικά δίκτυα. Κάποιοι δηλαδή που το βλέπουν ως «αλλοίωση» της παράδοσης.

Όμως ιστορικά συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Πρόκειται για επανασύνδεση του Νησιού με ένα αυθεντικό κομμάτι της πολιτιστικής του κληρονομιάς.

Η Κέρκυρα και τα Ιόνια Νησιά -σε αντίθεση με την υπόλοιπη Ελλάδα- έζησαν πάνω από 4 αιώνες υπό βενετσιάνικη κυριαρχία. Στο διάστημα αυτό διαμορφώθηκε μια δυτικοευρωπαϊκή κουλτούρα που επηρέασε την αρχιτεκτονική, τη μουσική, την κοινωνική ζωή, τα έθιμα, ακόμα και τη γαστρονομία. Το καρναβάλι με μάσκες βενετσιάνικου τύπου αποτελούσε μέρος αυτής της πραγματικότητας, σε μια πιο συγκρατημένη μορφή από τη μητρόπολη Βενετία.

Η σύγχρονη αναβίωση λοιπόν, δεν εισάγει κάτι ξένο, όπως πολλοί υποστηρίζουν. Επαναφέρει ένα ιστορικό γεγονός που είχε ατονήσει με το πέρασμα των αιώνων. ΔΕΝ αντικαθιστά τη όποια καρναβαλική Ελληνική παράδοση. Τη συμπληρώνει. Προσθέτοντας κυρίως ουσιαστικό εθιμικό βάθος και φυσικά ιστορική συνέχεια.

Να σας εκπλήξω και λίγο;;;

Ακριβώς το ίδιο φαινόμενο έχει παρατηρηθεί και σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις. Μα είναι δυνατόν;;; Και στη Βενετία;;;

Το διάσημο σήμερα Βενετσιάνικο καρναβάλι είχε σχεδόν χαθεί τον 19ο αιώνα και αναβίωσε σταδιακά και οργανωμένα τη δεκαετία του 1970. Σήμερα αποτελεί παγκόσμιο πολιτιστικό σύμβολο και πόλος τουριστικής έλξης.

Ενδεικτικά αναφέρω κι άλλες παρόμοιες περιπτώσεις. Στη Βασιλεία της Ελβετίας το ιστορικό Fasnacht. Στη Νίκαια της Γαλλίας, καθώς και σε μεσαιωνικές πόλεις της Γερμανίας και της Ισπανίας, παρόμοιες ιστορικές αναβιώσεις μετέτρεψαν το παρελθόν σε παρόν. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, η αναβίωση δεν θεωρήθηκε αλλοίωση αλλά πολιτιστικός πλούτος.

Και για την Κέρκυρα, το βενετσιάνικο καρναβάλι λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν. Υπενθυμίζει τη μοναδική ιστορική της πορεία στον ελληνικό χώρο και ενισχύει τη διαφοροποίησή της ως Νησί με έντονη ευρωπαϊκή πολιτισμική κληρονομιά. Η άνθιση του Βενετσιάνικου καρναβαλιού δεν αποτελεί αλλοίωση, αλλά πολιτιστική ωρίμανση κι επανασύνδεση με την αυθεντική ταυτότητα της Κέρκυρας.