Το έθιμο του “Χορού των Παπάδων” σε Επίσκεψη, Κληματιά, Νυμφές & Χωρεπισκόπους

Σε κλίμα πνευματικής κατάνυξης, ενότητας και συγκίνησης τελέστηκε την Κυριακή της Τυροφάγου, 22 Φεβρουαρίου, στις Κοινότητες Επίσκεψης, Κληματιάς, Νυμφών και Χωρεπισκόπων του Δήμου Βόρειας Κέρκυρας, το πατροπαράδοτο έθιμο του Χορού των Παπάδων ή Χορού των Γερόντων ή «Δόξα νά ’χει».

Μετά τον Κατανυκτικό Εσπερινό της Συγχώρεσης, οι ιερείς, επικεφαλής του χορού, και οι άνδρες των Κοινοτήτων, σχημάτισαν τον παραδοσιακό κύκλο, αναβιώνοντας ένα δρώμενο βαθιά ριζωμένο στη συλλογική μνήμη και την εκκλησιαστική παράδοση της βόρειας Κέρκυρας. Η παρουσία πλήθους κόσμου κατέδειξε για ακόμη μία φορά ότι το έθιμο παραμένει ζωντανό και βιωματικό στοιχείο της τοπικής ταυτότητας.

Στην Επίσκεψη, την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους οι:

• ο Υφυπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Βουλευτής Κέρκυρας Στέφανος Γκίκας,
• ο Δήμαρχος Βόρειας Κέρκυρας Γιώργος Μαχειμάρης,
• ο Δήμαρχος Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων Στέφανος Πενηντάρχου Πουλημένος,
• οι Αντιδήμαρχοι Βόρειας Κέρκυρας: Σπυριδούλα Κοκκάλη και Νικόλαος Χειρδάρης,
• ο Αντιδήμαρχος Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων Παντελής Γιαννούλης,
• οι Εντεταλμένοι Σύμβουλοι Δήμου Βόρειας Κέρκυρας Θεόδωρος Μαυρώνας και Ιωάννης Καλούδης,
• ο Πρόεδρος της Κοινότητας Επίσκεψης Δημήτριος Κοντίνης, ιερείς της περιοχής, καθώς και πλήθος πολιτών.

Στην Κληματιά, το έθιμο πραγματοποιήθηκε παρουσία του Δημοτικού Συμβούλου και Προέδρου της ΔΕΥΑ Βόρειας Κέρκυρας Βασίλη Σαλβάνου, του εντεταλμένου Δημοτικού Συμβούλου Ιωάννη Καλούδη, του Προέδρου της Κοινότητας Ιωάννη Τρούσα και πολλών κατοίκων.

Στις Νυμφές, παρέστησαν ο Δήμαρχος Βόρειας Κέρκυρας Γιώργος Μαχειμάρης, ο Εντεταλμένος Δημοτικός Σύμβουλος Ιωάννης Καλούδης και ο Πρόεδρος της Κοινότητας Ιωάννης Ξάνθος, ενώ στους Χωρεπισκόπους η συμμετοχή των πιστών υπήρξε ιδιαίτερα συγκινητική.

Το Δοξαστικό Άσμα «Δόξα νά ’χει»

Το άσμα, με βαθύ θεολογικό και συμβολικό περιεχόμενο, περιγράφει τον επουράνιο χορό των Αποστόλων και των Προφητών και κορυφώνεται με προτροπές αγάπης, συγχώρεσης και ειρήνης. Η τέλεση του εθίμου σηματοδοτεί την πνευματική προετοιμασία για την Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή, υπενθυμίζοντας ότι η πολιτιστική μας κληρονομιά παραμένει βιωματική εμπειρία και όχι απλή αναφορά στο παρελθόν.

Αποτελεί ευκαιρία να θυμηθούμε ότι η παράδοση δεν είναι απλώς αναπαράσταση ενός παρελθόντος χρόνου, αλλά ζωντανή πράξη αυτογνωσίας και κοινότητας. Μέσα από τον κύκλο του χορού, η τοπική κοινωνία ανανεώνει τον δεσμό της με την πίστη, την ιστορική της μνήμη και τις αξίες που τη συγκροτούν: την αλληλεγγύη, τη συγχώρεση, την ενότητα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι ο Χορός των Γερόντων στις Κοινότητες Επίσκεψης και Νυμφών έχει ενταχθεί στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας (απόφαση Υπουργείου Πολιτισμού, 13/06/2024), ως σημαντική έκφανση της συλλογικής μνήμης και ταυτότητας των κοινοτήτων, γεγονός που επιβεβαιώνει θεσμικά την αξία και τη διαχρονικότητά του.

Ο Δήμος Βόρειας Κέρκυρας εκφράζει θερμές ευχαριστίες στους ιερείς, στους συμμετέχοντες χορευτές, στους εκπροσώπους της Αυτοδιοίκησης και σε όλους τους πολίτες που με σεβασμό και συνέπεια διαφυλάσσουν ένα έθιμο που αποτελεί ζωντανή παρακαταθήκη πίστης και πολιτισμού για τον τόπο.

Σχετικά με το έθιμο:

Ο Χορός των Παπάδων τελείται χωρίς μουσικά όργανα και χωρίς συμμετοχή γυναικών. Πρωτοχορευτής είναι ο ιερέας, ενώ ακολουθούν οι λοιποί κληρικοί και οι άνδρες του χωριού κατά ηλικιακή τάξη.

Το δοξαστικό άσμα «Δόξα νά ’χει» περιγράφει τον επουράνιο χορό: οι Απόστολοι χορεύουν με πρωτοχορευτή τον Πέτρο, οι Προφήτες υμνούν και το τραγούδι κορυφώνεται με προτροπές αγάπης, συγχώρεσης, ειρήνης και ελεημοσύνης.

Λίγο πριν την έναρξη του χορού, οι πιστοί ανταλλάσσουν τον ασπασμό της συγχώρεσης, ενσαρκώνοντας το βαθύτερο μήνυμα της ημέρας.

Παλαιότερα ακολουθούσε και ο «χορός των γραιών», με τις γυναίκες του χωριού να χορεύουν παραδοσιακό συρτό, διατηρώντας και εκείνες τη συνέχεια της τοπικής παράδοσης.

Δήλωση Δημάρχου Βόρειας Κέρκυρας

Ο Δήμαρχος Βόρειας Κέρκυρας τονίζει: «Ο Χορός των Παπάδων ή Χορός των Γερόντων ή  “Δόξα νά ’χει” αποτελεί ένα τοπικό έθιμο με βαθύ πνευματικό και πολιτιστικό περιεχόμενο. Είναι πράξη συλλογικής μνήμης, ταυτότητας και πίστης. Η διατήρησή του αποτελεί χρέος μας απέναντι στις επόμενες γενιές και ζωντανή απόδειξη ότι η πολιτιστική μας κληρονομιά παραμένει βιωμένη εμπειρία κοινότητας».

Ο χορευτικός όμιλος, με επικεφαλής τον πρωτοχορευτή ιερέα, απέδωσε το παραδοσιακό δοξαστικό άσμα, το οποίο ψάλλεται ως εξής:

“Δόξα να, δόξα ναχει πάσα ημέρα

Δόξα να ’χει πάσα ημέρα κι ο Υιός με τον Πατέρα

Και το Πνεύμα το Άγίο, το ζωαρχικό και θείο

Δόξα να, δόξα να ’χουν και τα τρία

Δόξα να ’χουν και τα τρία και η Δέσποινα η Μαρία

Στ’ς ουρανούς χορός και σχόλη

Στ’ς ουρανούς χορός και σχόλη, τον κρατούν οι Αποστόλοι

Δώδεκα είναι και στο μέτρος

Δώδεκα είναι και στο μέτρος, σέρνει τον χορόν ο Πέτρος

Κι οι Προφήται τραγουδούσι, ψάλλουσι και καλαναρχούσι

Ο Δαβίδ παίζει την λύραν, Ησαΐας την κιθάραν

Τ’ όργανον ο Ζαχαρίας, άρπα παίζει ο Ιερεμίας

Κι η Παρθένος η Μαρία, η αμόλυντος Κυρία

Έπεμψε για καλεστάδες τέσσερεις Βαγγελιστάδες

Κι όποιος κάνει το σταυρό του, άρματα έχει στο πλευρό του

Κι όποιος κάνει ελεημοσύνη, βρίσκει εκ Θεού ειρήνη

Κι όποιος δεν κακολογήσει, εις τους ουρανούς θα οικήσει

Το λοιπόν και σεις παιδιά μου, κάνετε το θέλημά μου

Όλοι να αγαπηθούμε, στον Παράδεισο να μπούμε

Και του χρόνου με υγείαν και με πάσαν ευτυχίαν”.