3/3/1799: Η Κέρκυρα παραδίδεται από τους Γάλλους μετά τη ρωσο-οθωμανική πολιορκία

Ύστερα από 4 μήνες πολιορκίας, ολοκληρώνεται στις 3 Μαρτίου 1799 η ρωσο-οθωμανική πολιορκία της Κέρκυρας και η γαλλική φρουρά του Νησιού παραδίδεται.

Η αφετηρία των εξελίξεων βρίσκεται στη διάλυση της Δημοκρατίας της Βενετίας το 1797. Με τη Συνθήκη του Κάμπο Φόρμιο, τα Ιόνια Νησιά περιήλθαν στη Γαλλική Δημοκρατία. Η παρουσία της Γαλλίας σε ένα τόσο στρατηγικό σημείο της Μεσογείου προκάλεσε έντονη ανησυχία τόσο στη Ρωσία όσο και στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Ο τσάρος Παύλος Α’ της Ρωσίας επιδίωκε ενεργότερη ρωσική παρουσία στη Μεσόγειο, ενώ η Οθωμανική Αυτοκρατορία αντιμετώπιζε με καχυποψία τη διάδοση των επαναστατικών ιδεών στις βαλκανικές επαρχίες της. Έτσι, στο πλαίσιο του Πολέμου της Δεύτερης Συμμαχίας (1798-1802), Ρώσοι και Οθωμανοί βρέθηκαν στην ίδια πλευρά.

Η Κέρκυρα αποτελούσε το ισχυρότερο οχυρό των Επτανήσων. Τα ενετικά φρούρια –το Παλαιό και το Νέο– μαζί με τη νησίδα Βίδο σχημάτιζαν ένα εξαιρετικά ανθεκτικό αμυντικό σύστημα. 

Οι Γάλλοι επιχείρησαν να εδραιώσουν τη νέα τάξη πραγμάτων καταργώντας τα βενετικά αριστοκρατικά προνόμια, διαλύοντας τα παλαιά συμβούλια των ευγενών και εισάγοντας διοικητικές δομές εμπνευσμένες από το επαναστατικό γαλλικό πρότυπο. Η ανάρτηση της τρίχρωμης σημαίας και η τελετουργική φύτευση «δέντρων της Ελευθερίας» συμβόλιζαν τη ρήξη με το παλαιό καθεστώς. Ωστόσο, η πολιτική αυτή δεν έτυχε ομόθυμης αποδοχής, ιδίως από την τοπική αριστοκρατία που είχε κυριαρχήσει επί Βενετών, ενώ η φορολογική και στρατιωτική επιβάρυνση προκάλεσε σταδιακά δυσαρέσκεια και σε άλλα κοινωνικά στρώματα.

Επικεφαλής της συμμαχικής επιχείρησης τέθηκε ο Ρώσος ναύαρχος Φιοντόρ Ουσάκοφ. Από το Νοέμβριο του 1798, ο ρωσο-οθωμανικός στόλος απέκλεισε την Κέρκυρα από τη θάλασσα, ενώ χερσαίες δυνάμεις αποβιβάστηκαν σταδιακά στο Νησί. Καθοριστικής σημασίας υπήρξε η κατάληψη της νησίδας Βίδου, που επέτρεψε τον άμεσο βομβαρδισμό των οχυρώσεων της Πόλης. Οι Γάλλοι αντιστάθηκαν, όμως η απομόνωση και η έλλειψη ανεφοδιασμού επιβάρυναν δραματικά τη θέση τους. Ενίσχυση από τη Γαλλία δεν υπήρχε, η οποία ήταν ήδη απορροφημένη σε πολλαπλά μέτωπα.

Στις αρχές Μαρτίου 1799, έπειτα από συντονισμένη επίθεση, οι Γάλλοι ζήτησαν διαπραγματεύσεις. Στις 3 Μαρτίου υπεγράφη η παράδοση της Κέρκυρας.

Η κατάληψη του Νησιού υπήρξε σημαντική επιτυχία για τη ρωσική ναυτική ισχύ κι ενίσχυσε το κύρος του Ουσάκοφ. Για την Οθωμανική Αυτοκρατορία, η απομάκρυνση των Γάλλων από τα Επτάνησα σήμαινε ότι εξουδετερωνόταν ένας δυνητικός κίνδυνος στα δυτικά της σύνορα. Για τους κατοίκους των νησιών, ωστόσο, η εξέλιξη αυτή σήμανε την αρχή μιας νέας πολιτικής φάσης.

Στις 21 Μαρτίου 1800 ιδρύθηκε η Επτάνησος Πολιτεία, υπό την επικυριαρχία του σουλτάνου και την προστασία της Ρωσίας. Αν και δεν επρόκειτο για πλήρως ανεξάρτητο κράτος, αποτέλεσε το πρώτο (έστω και μερικώς) αυτόνομο κρατίδιο σε ελληνικά εδάφη, της νεότερης εποχής, με σύνταγμα, διοικητικούς θεσμούς και συγκεκριμένη μορφή αυτοδιοίκησης.

Η 3η Μαρτίου 1799 αντικατοπτρίζει τη θέση των Επτανήσων στο σταυροδρόμι των μεγάλων ευρωπαϊκών ανταγωνισμών και αναδεικνύει τη σημασία του Ιονίου ως γεωπολιτικού κόμβου.

Πηγή: kathimerini.gr