22/8/2009: Πεθαίνει ο Ανδρέας Γκούσης (Μπέης)

Ο Ανδρέας Γκούσης “Μπέης” (Κέρκυρα, 1918 – Κέρκυρα, 22 Αυγούστου 2009) ήταν πρωτοπόρος νευρολόγος – ψυχίατρος κι επί 30 χρόνια Διευθυντής του Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Κέρκυρας.

Σπούδασε στην Ιατρική Σχολή Αθηνών, ειδικεύτηκε στον Ευαγγελισμό (1948-1949) κι εργάσθηκε ως επιμελητής στο Δρομοκαϊτειο (1950). Μετεκπαιδεύτηκε με υποτροφίες στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο του Πανεπιστημίου της Ρώμης (1951) και στο Παιδονευροψυχιατρικό Νοσοκομείο των Παρισίων (1952-1953). Επισκέφθηκε πολλά Ψυχιατρεία της Ευρώπης στα οποία παρατήρησε νέες μεθόδους νοσηλείας.

Εργάστηκε στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Κέρκυρας 1942-1944 κι επέστρεψε ως Διευθυντής από το 1954 μέχρι το 1984, από όπου και συνταξιοδοτήθηκε. Έχει κάνει αρκετές ανακοινώσεις σε Ελληνικά, Ευρωπαϊκά και Παγκόσμια συνέδρια, όπου ανέπτυξε τις πρωτοποριακές την εποχή αυτή μεθόδους θεραπείας και κοινωνικής επανένταξης των ψυχικά πασχόντων, που νοσηλεύονταν στην κλινική, την οποία διηύθυνε στην Κέρκυρα.

Το 1952 έγραψε το βιβλίο με τίτλο: «Βλάβες στον εγκέφαλο από τον ανώδυνο επιταχυνόμενο τοκετό» και το 1961 το βιβλίο «Χρήστος Τσιριγώτης – Απασχολησιοθεραπεία, Προσπάθεια εφαρμογής των αρχών του». Ήταν μία αφορμή για να τονίσει την αξία των πρωτοποριακών ψυχιατρικών μεθόδων, μεταξύ των οποίων και η εργασιοθεραπεία, που με συνεχή επιμονή ο Ανδρέας Γκούσης εφάρμοζε παρά τις αδυναμίες του συστήματος και τις κοινωνικές πιέσεις.

Η μελέτη του «Αυχενική Ημικρανία – συμβολή εις την θεραπεία της» παρουσιάστηκε στο Α΄ Πανελλήνιο Συνέδριο Ρευματικών Νόσων το 1967 στην Αθήνα. Στο Παγκόσμιο Συνέδριο του Λονδίνου, όπου ο Ανδρέας Γκούσης παρουσίασε τις παγκοσμίως καινοτόμες κι εφαρμοζόμενες πια μεθόδους θεραπείας του, με κύριο γνώμονα την αποασυλοποίηση των ψυχικά ασθενών και την υγιή κοινωνική επανένταξή τους, καθηγητής του πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης δυσπιστώντας είπε ότι «η φαντασία των Μεσογειακών λαών πάντα οργίαζε». Τότε ο Λονδρέζος ακαδημαϊκός και μέλος του Διεθνούς Συμβουλίου Ψυχικής Υγείας, Professor Tredgold, απάντησε ότι, εκτός από αυτά που ανακοίνωσε ο ιατρός Ανδρέας Γκούσης, έχει κάνει πολύ περισσότερα, τα οποία έκπληκτος διαπίστωσε ο ίδιος, μετά από επίσκεψή του στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο της Κέρκυρας, το 1963.

Το έργο του Ανδρέα Γκούση στο Ψυχιατρείο Κέρκυρας θεωρήθηκε προτωπόρο για την εποχή του καθώς ήταν ο πρώτος που εφάρμοσε πρακτικές εργοθεραπείας, εξασφάλισε τον ως τότε υποτιμημένο σεβασμό προς τους ασθενείς, ενίσχυσε την αίσθηση της ιδιωτικότητας, παρότρυνε την κοινωνική ένταξη καθώς και τη βελτίωση των συνθηκών ζώης των ασθενών.

Στις πρωτοπόρους μεθόδους του, εντάσσονταν οι ψυχαγωγικοί χοροί που διοργάνωνε στο ψυχιατρείο, στους οποίους καλούσε και συμμετείχαν καταξιωμένες κυρίες της Κερκυραϊκής κοινωνίας. Στους χορούς συμμετείχαν οι ασθενείς στολίζοντας τον χώρο, παίζοντας μουσικά όργανα και συμμετέχοντας στο χορό και το τραγούδι κάτι που τους έδινε μεγάλη χαρά.

Μια άλλη πρακτική εφαρμογή και υλοποίηση της θεραπείας που εφήρμοζε, ήταν να στέλνει τους ασθενείς ασυνόδευτους επίσκεψη σε γνωστές του οικογένειες στην Πόλη της Κέρκυρας, προκειμένου να συμμετέχουν στις οικογενειακές τους δραστηριότητες, ζώντας έτσι στιγμές θαλπωρής και αποδοχής.

Στα πλαίσια της εργοθεραπείας και της επαφής με τη φύση δημιουργήθηκαν λαχανόκηποι και φυτεύτηκαν καλωπιστικά λουλούδια τα οποία αναλάμβαναν καθημερινά να φροντίζουν οι ασθενείς.

Παράλληλα δημιούργησε πτέρυγα πουλιών (καναρίνια, παπαγάλοι κ.λ.π.). η οποία υπήρξε ιδιαίτερα κατευναστική κι ευχάριστη για τους τρόφιμους. Έδωσε τη δυνατότητα στους ασθενείς να τρώνε με πιρούνι και κουτάλι και δημιούργησε ιδιωτικούς χώρους χωρίζοντας με παραβάν τους τεράστιους ενιαίους θαλάμους.

Υπήρξε Πρόεδρος στην Ιατροχειρουργική Εταιρεία Κερκύρας, Πρόεδρος του τοπικού παραρτήματος του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού και αντιπρόεδρος της Εταιρείας Κερκυραϊκών Σπουδών.

Δημιούργησε ένα Ιατρικό Μουσείο, στην Ιατροχειρουργική Εταιρεία με θέμα την ιστορία της Ιατρικής στην Κέρκυρα κι ένα στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Κερκύρας με θέμα τους τρόπους και τα μέσα της ψυχιατρικής θεραπείας, που εφαρμοζόταν κατά περιόδους στο ίδρυμα.

Τον Απρίλιο του 2005, το Σώμα των Διοικητών των Ψυχιατρικών Νοσοκομείων Ελλάδος, τον τίμησε με πλακέτα για την προσφορά του στον τομέα της Ψυχικής Υγείας.

Το 1993 καθιέρωσε μαθητικό διαγωνισμό παιδιών των δημοτικών σχολείων της Νότιας Κέρκυρας με θέματα τοπικού – ιστορικού ενδιαφέροντος στη μνήμη των γονιών του, Δημήτρη και Σοφίας Γκούση.

Ο Ανδρέας Γκούσης αρθρογραφούσε στις τοπικές εφημερίδες για διάφορα θέματα, και συμμετείχε σε δράσεις, διεκδικώντας ένα καλύτερο μέλλον για τον τόπο του, μέχρι τα τελευταία χρόνια της ζωής του.

Απεβίωσε πλήρης ημερών σε ηλικία 91 ετών στις 22 Αυγούστου 2009.