Η μάσκα στο Βενετσιάνικο Καρναβάλι έχει βαθύ συμβολισμό

Γράφει ο Αλέξανδρος Μελίδης

Η μάσκα στο Βενετσιάνικο Καρναβάλι έχει βαθύ συμβολισμό. Συνδέει την παράδοση, την κοινωνική ισότητα και την ελευθερία της έκφρασης. Η μάσκα επέτρεπε στους πολίτες, ανεξαρτήτως κοινωνικής τάξης, κατά την περίοδο του Καρναβαλιού, να αναμειγνύονται ελεύθερα στις εκδηλώσεις και τους χορούς που λάμβαναν χώρα εκείνη την περίοδο. Ευγενείς, έμποροι, υπηρέτες, φτωχοί και γυναίκες μόνες, μπορούσαν να διασκεδάζουν μαζί χωρίς να αποκαλύπτεται η ταυτότητά τους (Το καρναβάλι ήταν η μόνη περίοδος όπου οι γυναίκες μπορούσαν να κυκλοφορούν ελεύθερα τη νύχτα στη Βενετία, χάρη στις μάσκες και στην εφήμερη χαλάρωση των κανόνων).

Η μάσκα δεν έκρυβε μόνο τα χαρακτηριστικά των ανθρώπων. Χάρη σ’ αυτήν, μπορούσαν να εκφραστούν χωρίς φόβο κρίσης ή κοινωνικών περιορισμών. Η ανωνυμία που παρείχαν, προσέδιδε έναν αέρα μυστηρίου και γοητείας, κάνοντας τις κοινωνικές κι ερωτικές αλληλεπιδράσεις πιο ενδιαφέρουσες, πιο τολμηρές και απελευθερωμένες από τα κοινωνικά ταμπού που επικρατούσαν.

Στις παραδοσιακές Βενετσιάνικες μάσκες επικρατεί το μοτίβο της μελαγχολίας και του μυστηρίου. Δεν είναι τυχαίο. Πηγάζει από την ιστορία, την κουλτούρα και τις κοινωνικές συνθήκες της Βενετίας. Η Βενετία υπήρξε ένα από τα μεγαλύτερα εμπορικά και πολιτιστικά κέντρα της Ευρώπης, αλλά ταυτόχρονα είχε και μια σκοτεινή, παρακμιακή πλευρά. Ο πλούτος και η πολυτέλεια συνυπήρχαν με τη διαφθορά, την πολιτική ίντριγκα και την παρακμή της αριστοκρατίας.

Γενικότερα οι μάσκες στη Βενετία, δεν ήταν μόνο για το καρναβάλι. Χρησιμοποιούνταν στην «καθημερινότητα» σε παράνομες ή μυστικές ερωτικές συναντήσεις, πολιτικές συνωμοσίες, ακόμα και σε εγκλήματα. Χαρακτηριστική Βενετσιάνικη μάσκα είναι η περίφημη Medico della Peste (μάσκα του γιατρού της πανούκλας) είναι μια από τις πιο αναγνωρίσιμες και φέρει ένα αίσθημα σκοτεινής απειλής και μυστηρίου.

Η Βενετία ανέκαθεν είχε μια γοτθική, μυστηριώδη αύρα, η οποία ενισχύθηκε από τη χρήση των μασκών, με αποτέλεσμα το μοτίβο του φόβου και του μυστηρίου, να γίνει αναπόσπαστο κομμάτι τους.

Φωτογραφίες: Images Αlexandros Melidis G. από την Ομάδα Δια της Αφής