180 χρόνια Φ.Ε.Κ. / Αυτά είναι τα παλαιότερα κειμήλια (photos)

Μίνι οδοιπορικό του Corfu Stories στο Μουσείο της «Παλαιάς» και καταγραφή των πλέον παλαιών εκθεμάτων του (και όχι μόνο), με αφορμή τα σημερινά (12/9) γενέθλια της Εταιρείας.

Επιμέλεια: Ηλίας Αλεξόπουλος

Ψυχανεμίζεσαι στην ιστορία με το π’ ανεβαίνεις τα σκαλιά του παλιού αρχοντικού «του Θεοτόκη». Στον αέρα. Στους τοίχους. Σε κάθε κύτταρο του οργανισμού. Και φυσικά, στα μονάκριβα, παμπάλαια κειμήλια. Κάποια, εδώ και δέκα χρόνια, στέκονται, τακτοποιημένα μ’ αρμονία στον α’ όροφο, στο χώρο του Μουσείου. Σπάνιοι μάρτυρες προσώπων, γεγονότων, εποχών. Και ακριβοί καταγραφείς των πρώτων, ‘κείνων, ιερών βημάτων, 18 δεκαετίες πριν. Με αφορμή τη σημερινή (12/9) γενέθλια επέτειο της Φ.Ε.Κ., το Corfu Stories έκανε το οδοιπορικό του στο Μουσείο (και όχι μόνο) της «Παλαιάς» και κατέγραψε τα 10+3 παλαιότερα εκθέματα. Ιδού…

ΤΟ ΙΔΡΥΤΙΚΟ ΠΡΑΚΤΙΚΟ (1840)

Η αρχή των πάντων… 12 Σεπτεμβρίου 1840, οικία Ριβέλλη. Χειρόγραφο κειμήλιο γραμμένο σε γλώσσα ιταλική (η ελληνική καθιερώθηκε ως επίσημη γλώσσα της «Παλαιάς», στις 5/6/1841), με αρχικό σκοπό τη, διαβάζουμε, δημιουργία μουσικού ιδρύματος και ορχήστρας πνευστών. Η στελέχωση άρχιζε…

ΒΙΒΛΙΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΩΝ ΕΠΙΣΤΟΛΩΝ (1840-’41)

Ξεχωρίζει, πλην άλλων, η επιστολή του Δ.Σ. (25/9/1840) προς τον Νικόλαο Χαλικιόπουλο – Μάντζαρο, με την οποία του γνωρίζει την απόφασή της «να ονομάση Υμάς, Ευγενέστατε Κύριε, ισόβιον αυτής (Φ.Ε.Κ.) πρόεδρον, ευελπιστούσα ότι θέλετε ευμενώς αποδεχθή τας προς Υμάς εκδηλώσεις σεβασμού…»

ΣΧΕΔΙΟ ΣΤΟΛΗΣ (1841)

Αντίγραφο (το αυθεντικό κειμήλιο, στα Γ.Α.Κ.) του πρώτου σχεδίου στολής που ενέκρινε το Δ.Σ. (4/9/1841).  Χρώματα, τα εθνικά (μπλε – λευκό). Υποβλήθηκε προς έγκριση στην Ιόνιο Γερουσία, η οποία προέκρινε τα χρώματα των Ιονίων (τα νυν). Αρμοστής και στρατιωτικός διοικητής, απλά συνέπλευσαν…

ΡΑΒΔΟΣ (1842)

Περίτεχνη ράβδος, με ξύλινο κορμό και σκαλιστή, επάργυρη κεφαλή με χάλκινες λεπτομέρειες (δεσπόζει η, εντός κυκλοτερούς πλαισίου, απήδαλος ναύς, το διαχρονικό έμβλημα του νησιού), δώρο, σύμφωνα με σχετική περιμετρική χάραξη, του Ιωσήφ Παβία (μουσικός του Θεάτρου) στη Φιλαρμονική (22/4/1842).

ΠΑΡΤΙΤΟΥΡΑ PROSALENDI (1844)

Χειρόγραφη παρτιτούρα χορευτικής μουσικής («Sebile Dottore») του Στυλιανού Δόρια Προσαλένδη. Ο (και) συνθέτης, Προσαλένδης, εκείνη την περίοδο, επί Αρχιουσικού Ιωσήφ Λιμπεράλη, εκτελούσε χρέη καλλιτεχνικού υποδιευθυντή στην «Παλαιά», διαδεχόμενος στη θέση τον Διονύσιο Ροδοθεάτο.

ΘΥΡΕΟΣ Φ.Ε.Κ. (1847)

Ο πρώτος θυρεός της Φ.Ε.Κ., στον οποίο σημειώνεται εμφατικά η ευρύτατη μουσικο-εκπαιδευτική διάσταση του οργανισμού («Σχολείον Μουσικής»). Το μοναδικό εκ των εκθεμάτων, που δε βρίσκεται στο Μουσείο (όπως ο αργότερος –και πιο γνωστός- θυρεός, «του Γιαλλινά»), αλλά στην αίθουσα προβών.

«PASSO DOPPIO» LIBERALI (1849)

H αυθεντική παρτιτούρα του τότε Αρχιμουσικού, Ιωσήφ Λιμπεράλη, έργο με στοιχεία «εθνικής μουσικής», που εντάχθηκε, με κάποια τόλμη, στο μπαντιστικό ρεπερτόριο της Φ.Ε.Κ. απ’ τον ίδιο κιόλας χρόνο, σε μία, δηλαδή, θερμή περίοδο για την επτανησιακή κοινότητα (βλ. αιματηρά γεγονότα Κεφαλονιάς).

ΜΕΛΕΤΗΜΑ ΜΑΝΤΖΑΡΟΥ (1851)

«Rapporto» από τον Νικόλαο Μάντζαρο, «Presidente della Musica della Societa Filarmonica di Corfu», τυπωμένο στο νησί, στο ιστορικό τυπογραφίο «Σχερία». Αφορά σε έργα των Γάλλων συνθετών, Pierre – Alexandre Monsigny και André Ernest Modeste Grétry, θεμελιωτών του είδους της «κωμικής όπερας».

«ΥΠΟΨΗΦΙΟΣ» (1867)

Η πρώτη έκδοση του περίφημου «Υποψηφίου», του εκ των ιδρυτών της Φ.Ε.Κ., Σπυρίδωνος Ξύνδα (τυπογραφείο Αδελφών Κάων, Κέρκυρα). Το έργο ανέβηκε, πρώτη φορά, την ίδια χρονιά (Σεπτέμβριος) στο San Giacomo: το πρώτο μελόδραμα γραμμένο από Έλληνα σε ελληνικό λιμπρέτο (Ι. Ρινόπουλος).

Για την (θεωρούμενη) πρώτη φωτογραφία της Φ.Ε.Κ. (1888), που επίσης φιλοξενείται στο Μουσείο, πατήστε ΕΔΩ.

ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ ΥΜΝΟΣ (1896)

Χειρόγραφη μεταγραφή του εμβληματικού «Ολυμπιακού Ύμνου», του Σπύρου Σαμάρας (ποίηση, Κ. Παλαμάς), σε ενοργάνωση Ι. Καίσαρη, που εκτέλεσε η Φ.Ε.Κ. στους πρώτους σύγχρονους Ο.Α. των Αθηνών. Στην κορυφή διαβάζεται ευκρινώς η αφιέρωση του συνθέτη στο «Α.Β.Υ. τον Διάδοχον».

ΤΑ ΤΡΙΑ SUPER EXTRAS

(κειμήλια Μαντζάρου, προ ιδρύσεως της Φιλαρμονικής)

ΠΙΑΝΟ ΜΑΝΤΖΑΡΟΥ (1823)

Το απόλυτο (και παλαιότερο όλων) κειμήλιο του Μουσείου: το πιάνο του Νικολάου Χαλικιόπουλου – Μάντζαρου, χρονολογούμενου περίπου δύο δεκαετίες πριν από την ίδρυση της Φ.Ε.Κ. Είναι το πιάνο, στο οποίο, πλην άλλων, συνετέθησαν οι (άνω της μίας) εκδοχές του σημερινού Εθνικού μας Ύμνου.

ΕΡΓΑ ΜΑΝΤΖΑΡΟΥ (1826 & 1833)

Αυθεντική, εκ τυπογραφείου της Νεάπολης (Ιταλία), έκδοση απ’ τις «Δώδεκα Φούγκες» του Ν.Χ.Μ. (1826) και σπάνιο χειρόγραφο κειμήλιο με συνθέσεις εκκλησιαστικής μουσικής (1833), με την εισαγωγική σημείωση «Ελέησόν με ο Θεός, κατά το μέγα έλεός σου… Σε υμνούμεν… Και νυν και αεί…»

► Ευχαριστούμε θερμά τον επιμελητή του Αρχείου και του Μουσείου της Φ.Ε.Κ., Κώστας Καρδάμη και την υπεύθυνη του Μουσείου, Έλσα Καρύδη για τη φιλοξενία και τη συμβολή τους στην πραγματοποίηση του θέματος.