27.9 C
Corfu
Σάββατο, 28 Μαΐου, 2022

Έκθεση «Περιπλανώμενοι Nομάδες στην Κεντρική Ασία» στο Μουσείο Ασιατικής Τέχνης

Επισκεφτείτε την τρέχουσα περιοδική έκθεση: «Περιπλανώμενοι Nομάδες στην Κεντρική Ασία» από την ιδιωτική συλλογή του Frank Martin Diehr, στο Μουσείο Ασιατικής Τέχνης. Η έκθεση εστιάζει...

«Στέλλα κοιμήσου» στο Παλαιό Ψυχιατρείο από το Τμήμα Τεχνών Ήχου & Εικόνας

Η φοιτητική θεατρική ομάδα του Τμήματος Τεχνών Ήχου και Εικόνας του Ιονίου Πανεπιστημίου, Avarts Theatre, στο πλαίσιο του 15ου Φεστιβάλ Οπτικοακουστικών Τεχνών, Audiovisual Arts...

Η Τρομπονίστρια της Τζαζ Karin Hammar και οι Fab 4 στην Κέρκυρα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ  Δευτέρα 30 Μαΐου, Studio του Δημοτικού Θεάτρου Κέρκυρας, 19.00 Για τους φοιτητές της τζαζ του Ιονίου Πανεπιστημίου και κάθε ενδιαφερόμενο ΣΥΝΑΥΛΙΑ  Δευτέρα 30 Μαΐου, Studio του Δημοτικού...

Συναυλία της Καμεράτας του Ι.Π. στο Μουσείο Ασιατικής Τέχνης

Στα πλαίσια του εορτασμού των 30 χρόνων του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου, σας προσκαλούμε σε συναυλία με την «Ionian Camerata» του Τμήματος...

Κέρκυρα & Θέατρο Σκιών (ΙΙΙ): Οι πιονέροι (και μια σπάνια αφήγηση για τον Αλέξανδρο Δροσόπουλο)

Αυτοί υπήρξαν οι παλαιότεροι γνωστοί Κερκυραίοι Καραγκιοζοπαίκτες, που έγραψαν την ιστορία τους εντός κι εκτός νησιού.

Μέρος 3ο

Δείτε το 1ο μέρος ΕΔΩ και το 2ο μέρος ΕΔΩ.

Επιμέλεια: Ηλίας Αλεξόπουλος

PhotoCredits (βασική): Κ. Τριβυζάς (προσφορά «Κουμ Κου Αrt»)

Τύποι λαϊκοί. Στο μεράκι, το πνεύμα και την τέχνη. Αυτοί, ένα πανί, μια λάμπα, δυο χειροποίητες, χάρτινες φιγούρες και η φαντασία ‘λεύτερη. Σε λόγο και σε ήχο. Θέατρο Σκιών. Στην Κέρκυρα. Και τούτοι, οι «πιονέροι» του. Όσοι, τουλάχιστον, επιβίωσαν στη μνήμη. Σαν την περίπτωση του Περικλή Παγκράτη. Που, κατά τας γραφάς, δραστηριοποιήθηκε στην Κέρκυρα και σε πόλεις της Ηπείρου. Απ’ τις σωζόμενες, για δαύτον, μαρτυρίες, μία του Πατρινού (με σκούφια απ’ την Κεφαλονιά) Γιάνναρου Μουρελάτου (1931 – 2012), ο οποίος αναφέρει ότι το 1951, νεαρός ακόμη, διετέλεσε για ενάμιση μήνα βοηθός του, στο νησί… Σαν του τεράστιου Σιναραδίτη, του Σπύρου Γραμμένου (θα ακολουθήσει ειδική αναφορά)… Αλλά και σαν… Αλέξανδρος Δροσόπουλος. Εκ Στρογγυλής. Ιανουάριο του 2019, η έντυπη έκδοση του Corfu Stories (τ. 12), εντόπιζε απόγονο. Τον εγγονό του, Νίκο. Γνωστό και καταξιωμένο μουσικό της λαϊκής σκηνής (μπουζούκι). Το ζητούμενο, απλό: ξεδίπλωμα της μνήμης. Δεν τ’ αρνήθηκε…

• Ο ΠΑΠΠΟΥΣ μου γεννήθηκε το 1903, στη Στρογγυλή, με καταγωγή απ’ την Κορώνη Μεσσηνίας. Και πέθανε το 1985 – ήμουν 15 χρονών. Ήταν από εύπορη οικογένεια, αλλά προτίμησε να είναι καλλιτέχνης, από… τσιφλικάς. Τελείωσε το τότε Σχολαρχείο, Δραματική Σχολή και μιλούσε επτά ξένες γλώσσες! Αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, αλλά και Σέρβικα, βουλγάρικα, όλες τις βαλκανικές. Μετά τις σπουδές του, πρέπει να ταξίδεψε πολύ, ειδικά στα Βαλκάνια…

• ΩΣ ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΟΠΑΙΚΤΗΣ ξεκίνησε πριν τον Πόλεμο. Τα άφησε όλα, περιουσία, κτήματα και αφοσιώθηκε στο μεράκι του: να διασκεδάζει τον κόσμο. Δεν έκανε κάτι άλλο. Αυτή ήταν η δουλειά του, μ’ αυτό έζησε όλη του τη ζωή…

• ΚΑΤΑ ΚΑΙΡΟΥΣ συναντώ ανθρώπους που τον θυμούνται. Πολλοί, είχαν μαγαζιά σε χωριά, στα οποία γυρνούσε κι έστηνε τις παραστάσεις του – ήταν και για τα μαγαζιά μια ευκαιρία να γεμίσουν κόσμο. Άλλωστε, εκείνα τα χρόνια, άλλες διασκεδάσεις, δεν υπήρχαν – ούτε κινηματογράφος, ούτε  τηλεόραση, ούτε καν ραδιόφωνο – μιλάμε 100 χρόνια πριν…

• ΣΕ ΚΑΘΕ χωριό συνήθιζε να “πιάνει” την ιστορία, την επικαιρότητά του και ανάλογα διαμόρφωνε σενάριο και διαλόγους. Έβρισκε το πρωί κόσμο στο καφενείο, του έλεγαν τι και πώς κι αφού έκανε το… ρεπορτάζ, το έπαιζε! Πρόσφατα, μια κυρία μου έλεγε το… χαμό που γινόταν σε κάθε παράσταση και πώς πήγαιναν να τον δουν, φέροντας καθένας το κατιτίς του – άλλος ένα αβγό, ένα κρεμμύδι, ό,τι είχαν…

• ΤΗΝ ΠΙΟ πρόσφατη μαρτυρία την είχα από μια κυρία στους Αργυράδες. Είχε ένα καφενείο εκεί, το ’45, που έπαιζε ο παππούς μου. Όταν της είπα ποιος είμαι, έβαλε τα κλάματα…

• ΑΠ’ ΤΑ μαγαζιά που ξέρω ότι έπαιζε, ήταν εδώ, στου “Πίπη”, κοντά στο σπίτι των Μικάλεφ. Μου ‘λεγε, λοιπόν, ο πρώην Δήμαρχος ένα περιστατικό: είχε ο παππούς κάτω, πίσω απ’ τη σκηνή, μια λάτα κα τη χτυπούσε με το πόδι, για να κάνει ήχους για την παράσταση. Ώσπου, μια μέρα, όπως τη χτυπούσε, έφυγε η λάτα κι έπεσε σ’ ένα χαντάκι! Κι έψαχναν, ξαφνικά, τον παππού, μου εξαφανίστηκε πίσω απ’ το πανί, να την βρει…

• ΜΙΑ ΑΛΛΗ ιστορία, μου τη διηγήθηκε γύρω στο ’90, ένας Μαντουκιώτης, ο Μιχάλης. Πήγε στο Μαντούκι να παίξει και, ως συνήθως, θέλησε να προσαρμόσει το σενάριο στην περιοχή. Εμφανίζει, λοιπόν, τον Καραγκιόζη και τον Χατζατζάρη να φεύγουν απέναντι, προς Σαγιάδα, για να κλέψουν γάλα απ’ τη στάνη του Μπαρμπαγιώργου. Φθάνουν με τη βάρκα και τους πιάνει ο Μπαρμπαγιώργης επ’ αυτοφόρω.  “Τι εισάστενε εσείς, ωρέ;” “Ειμάστενε Μαντουκιωτόπουλα!”… “Και τι ήρθατε να κάμετε;” “Ειμάστενε ληστάδες! Kαι ήρθαμε να κλέψουμε!” Τους αρχίζει ο Μπαρμπαγιώργης, “τότσο γάλα, μόνο” λέει ο Καραγκιόζης, τελικά τους βάζει να πιουν. Και όταν το πίνει ο Καραγκιόζης, του λέει, “εγώ το θέλω και παπαράτο”! E, κι εκεί τις έφαγαν κανονικά… Δεν ξέρω πόσο το εκτίμησαν οι Μαντουκιώτες (γελάει)…

• ΜΙΑ ΑΛΛΗ φορά, στους Αργυράδες πάλι, κάποιου του είχαν κόψει τα αφτιά της κατσίκας του. Και ο παππούς μου, βλέποντας τους ντόπιους να γελάνε, το ‘παιξε. Ο ιδιοκτήτης, όμως, θίχτηκε. Και τα ‘βαλε όλο το χωριό μαζί του! “Τι τσαντίζεσαι με το χιούμορ;” Ντόρος έγινε…

• ΜΑΖΙ, είχε και μουσικούς, όποιον έβρισκε στο χωριό. Έτσι γνώρισε και τη γιαγιά μου, καθώς ο αδελφός της ήταν βιολιτζής που έπαιζε μαζί του και, τελικώς, παντρεύτηκε στην Κατοχή, στα 41 (μεγάλος  για την εποχή) κι απ’ το ’43 εγκαταστάθηκε στους Έρμονες…

• ΤΙΣ ΦΙΓΟΥΡΕΣ του (και τον μπερντέ, τη συγγραφή, τα πάντα) τις είχε φτιάξει μόνος του. Δυστυχώς, δε σώθηκαν. Μικρός τις πρόλαβα, θυμάμαι το βαλιτσάκι του, όλα. Μας έπαιζε καμιά φορά στο σπίτι και παίζαμε και μείς. Αλλά κάποια στιγμή, τις πέταξε η γιαγιά μου – δεν ήθελε να ξαναπαίξει… Και τα κειμήλια χάθηκαν…

SPECIAL REPORT

Έπαιξαν κι εδώ. Στα χώματα που έσπειραν τις ρίζες τους. Η «έδρα» τους, ωστόσο, ήτανε στ’ απέναντι. Κυρίως, Πελοπόννησος. Εκεί ζήσαν’ κατά βάση. Έδρασαν. Και μεγαλούργησαν. Κερδίζοντας μια άξια θέση στο πάνθεον της διαχρονικότητας του ελληνικού Θεάτρου Σκιών. Τοp-3: τρία σπουδαία ονόματα του ελληνικού μπερντέ, με σκούφια απ’ το νησί…

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΣΠΙΩΤΗΣ

(1918-2000)

Μορφή – τοτέμ του πατρινού μπερντέ, με ρίζες κερκυραϊκές. «Μίμαρος» ο… Β’, μετά τον θρυλικό Σαρδούνη. Μαθήτευσε, απ’ τα 10, δίπλα σε Σωτηρόπουλο, Βουτσινό, Θεοδωρόπουλο, Δήλωνε «κράμα των τριών», με έμφυτο αυτοσχεδιαστικό ταλέντο (οι περίφημες «μπόμπες» του) κι, απ’ την πρεμιέρα του ’37 (στο καφενείο του Μπερνέκου, στο Ρίο), έλαμψε σ’ όλη την Πελοπόννησο (συνεργάστηκε, χρόνια, με τον αδελφό του, Σωτήρη), με σειρά sod out, όπως «Οι αετοί του Ολύμπου», «Ο Τσακιτζής», «Ο λήσταρχος Πανόπουλος», «Ο απαγχονισμός του Πατριάρχη Γρηγορίου Ε’»… Για χρόνια μετανάστης στην Αυστραλία (όπου και συνέχιζε να παίζει), με κάπου 60 έργα ρεπερτόριο, άφησε όνομα και στην Αθήνα (τα τελευταία χρόνια, εγκατεστημένος στο Περιστέρι). Απ’ τους σπουδαιότερους ζωγράφους της τέχνης. Φιγούρες, σκηνικά, ρεκλάμες… Για σύγχρονους και νεώτερους. Α, και ωραίος αθλητής…

ΣΩΤΗΡΗΣ ΑΣΠΙΩΤΗΣ

(1926-1989)

Ο μικρότερος αδελφός του Μίμη (Πάτρα), Απ’ τη αυλή, πιτσιρικάς, του πατρικού του, αδελφο-δίδυμο (ο Μίμης στον Καραγκιόζη και ο Σωτήρης, συχνά, στο κουκλοθέατρο, που επίσης δέσποζε). Στο «Ρεκόρ» του Πινδάρου, στις «Κληματαριές» του Φώντα, «στου Καψούρα»… Από εκεί, στο πλευρό των κορυφαίων καραγκιοζοπαικτών της Πάτρας (Σακελλαρόπουλος, Βουτσινάς κ.ά.), και πιο πέρα, περιζήτητος και solo. Σ’ όλη τη νοτιοδυτική Ελλάδα. «Ο Καραγκιόζης μας γλίτωσε απ’ την πείνα» έλεγε.  Αυθεντική βραχνή φωνή, μπουζούκι (σολίστ, άλλοτε, σε κέντρα) και καταπληκτικές οι φιγούρες που ζωγράφιζε (συχνά, έφτιαχνε έναν κορμό και προσάρμοζε διαφορετικά κεφάλια). Έγραψε και έργα (π.χ. «Οι τρεις τρελοί στην κόλαση», όπου κογιονάρει Χίτλερ, Μουσολίνι, Χιροίτο), ενώ το ‘87 έπαιξε μία μοναδική φορά στην τηλεόραση: τον «Γορλάνθρωπο», στα αξέχαστα «Κολλητήρια» της ΕΡΤ 2.

Υπήρχε και τρίτος αδελφός Ασπιώτη: ο Νίκος. Ασχολήθηκε, όμως, με την τέχνη του Καραγκιόζη μόνο περιστασιακά.

ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΡΩΤΟΨΑΛΤΗΣ

(1936-σήμερα)

Περιγράφει ο ίδιος: «Γεννήθηκα την πρώτη Ιουλίου του 1936, στα Καβάσιλα Ηλείας, από Κερκυραίους γονείς. Στα Καβάσιλα βγήκε κάποτε ένα βιβλίο. “Ο δικός μας άνθρωπος”, έλεγε, “ο Καβασιλαίος, Γιάννης Πρωτοψάλτης, Κερκυραίος, κατέχει άριστα την τέχνη του Καραγκιόζη και είναι πραγματικός καλλιτέχνης, γνωστός στο Πανελλήνιο…». Ίσχυε. Γιος ήταν του κατ’ επώνυμο, «Εγγλέζου». Που έψαλλε στις εκκλησιές, του βγήκε παρατσούκλι κι έμεινε. Πύργος, Πάτρα, Τρίπολη, Αίγιο, Αγρίνιο… Εκεί, κυρίως, μεγαλούργησε ο Γιάννης. Μαθητής (1949-’58), ο τελευταίος εν ζωή, του δασκάλου, Ντίνου Θεοδωρόπουλου (1890-1975). Μετά, Αθήνα. Αυτόνομος – και παράλληλα, οικοδομή. Και περιοδείες. Βορράς, νησιά, παντού… Σχολεία, νηπιαγωγεία… Μέλος του Σωματείου Καραγκιοζοπαικτών απ’ το ’57, το 2013 εξεδόθη η βιογραφία του («Ο καραγκιοζοπαίκτης Γιάννης Πρωτοψάλτης») σε επιμέλεια Άρη Μηλιώνη και Θωμά Αγραφιώτη.

Συνεχίζεται

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Έκθεση «Περιπλανώμενοι Nομάδες στην Κεντρική Ασία» στο Μουσείο Ασιατικής Τέχνης

Επισκεφτείτε την τρέχουσα περιοδική έκθεση: «Περιπλανώμενοι Nομάδες στην Κεντρική Ασία» από την ιδιωτική συλλογή του Frank Martin Diehr, στο Μουσείο Ασιατικής Τέχνης. Η έκθεση εστιάζει...

«Στέλλα κοιμήσου» στο Παλαιό Ψυχιατρείο από το Τμήμα Τεχνών Ήχου & Εικόνας

Η φοιτητική θεατρική ομάδα του Τμήματος Τεχνών Ήχου και Εικόνας του Ιονίου Πανεπιστημίου, Avarts Theatre, στο πλαίσιο του 15ου Φεστιβάλ Οπτικοακουστικών Τεχνών, Audiovisual Arts...

Η Τρομπονίστρια της Τζαζ Karin Hammar και οι Fab 4 στην Κέρκυρα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ  Δευτέρα 30 Μαΐου, Studio του Δημοτικού Θεάτρου Κέρκυρας, 19.00 Για τους φοιτητές της τζαζ του Ιονίου Πανεπιστημίου και κάθε ενδιαφερόμενο ΣΥΝΑΥΛΙΑ  Δευτέρα 30 Μαΐου, Studio του Δημοτικού...

Συναυλία της Καμεράτας του Ι.Π. στο Μουσείο Ασιατικής Τέχνης

Στα πλαίσια του εορτασμού των 30 χρόνων του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου, σας προσκαλούμε σε συναυλία με την «Ionian Camerata» του Τμήματος...

Συναυλία μουσικής μπαρόκ στο Παλαιό Φρούριο

Μια συναυλία μουσικής μπαρόκ για τα 30 χρόνια από την ίδρυση του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου θα γίνει στις 29 Μαΐου, 20.30,...